قيماديدەن نىعىمانوۆ. بەجۋدىڭ بايگەتورىسى

Baigetory

قيماديدەن نىعىمانوۆتىڭ جاقسىباي ابىز تۋرالى «اتىراۋ» اتتى تۋىندىسىنىڭ قولجازباسىندا بەجۋدىڭ بايگەتورىنى قالاي ساتىپ العاندىعى تۋرالى دا جازىلعان. سونىمەن…

Qimadiden N.

بەجۋ جايلى قولجازبانىڭ اۆتورى – قيماديدەن نىعىمانوۆ

«اۋىلدىڭ ەندى قالعان ەتى تىرىسى بەجۋ اعاسى مالساق, جاسىندا جەتىم وسكەن ادام ەدى. كاسىپتى جاقىن جەردەگى پەسچان قامالىنا وتىن اپارىپ ساتۋدان باستاعان. اقىرىندا ادال ەڭبەگىمەن الدىنا مال سالىپ, قاتىن العان ىنىسى توعجاندى دالابايدىڭ جەسىرى جانكۇمىسكە  ۇيلەندىرگەن. دالابايدىڭ قۇنى ەلۋ جىلقى بايقۇتتىنىڭ جىلقىسىنان تولەنگەن. جانكۇمىستىڭ قالىڭ مالى قىرىق جەتىنى بەجۋ تولەپ, جانكۇمىستى ىنىسى توعجانعا اپەرگەن.

بەجۋدىڭ بار ماقساتى بىر بايگە اتىنا تاقىم باسۋ ەدى. باباق جىلقىسىن تۇگەل كوز الدىنان وتكىزگەنمەن كوكسەگەن بايگە اتىن تاپپادى. اعايىن كورشى ەلدىڭ جىلقىسىن دا ارالادى. جانالىنىڭ قارا اتى, ەسەتتىڭ كوكتۇيعىنى, مولدابايدىڭ كوك دونەنى دەگەن جۇيرىكتەردى دە كوردى. ولار تالاي بايگەدە جۇلدە العان جۇيرىكتەر بولاتىن. وسى ماقتاۋلىلاردىڭ بارى دە سىنىنا جاراماي قالدى. «بەجۋ بايگە اتىنا يە بولۋى كەرەك» دەگەن ويمەن ارنايى ايلاپ ارالاماعان جىلقىسى جوق. ەسىن جيناپ, ەتەك جاپقالى بەرى «مەنىڭ بايگە اتىم بولۋى كەرەك» دەگەن ارمان قۇشاعىندا جۇردى. وسىلايشا قۇمار بولعان بايگە اتىنا كەزىكپەي قىرىق ەكى جاسقا كەلدى. كەزدەسپەسە دە, كۇدەر ۇزبەيدى. بەجۋ بىر كۇنى جاتار الدىندا بىلەتىن اتا-باباسىنىڭ بارلىعىنا سيىندى. جىلقى پىرى قامبار اتاعا جالىنىپ بارىپ ۇيقىعا كەتتى. ۇيقىدا جاتىپ كورگەن ايانى بويىنشا, «بىر بايگە اتىن بۇقاردىڭ پۇل ساتاتىن ساۋداگەرىنىڭ دۇكەنىنەن مىنىپ شىعىپ, جارىسقا تۇستى دە, كۇللى سايگۇلىكتەردەن وزىپ كەتە باردى. قۇيعىتىپ شاۋىپ كەلەدى ەكەن. الدىندا دا, ارتىندا دا ەش قارا جوق. ونىمەن جارىسقان اتتاردىڭ بارى شاڭىنا دا ەرە الماي قالعان. بورىگىن قولىنا الىپ, اۋىلىنا «بارلىبايلاپ» شاۋىپ بايگەدەن وزىپ كەلە جاتقان» تۇسىندا وز داۋىسىنان وزى شوشىپ ويانىپ كەتتى. تۇرا سالا ىشىنەن كۇبىرلەپ «يا, ارۋاق» دەي بەردى. ول ويىن دا, سىرىن دا ەشكىمگە ايتقان جوق. قۇددى بىر ايتسا قولىنان بىرەۋ تارتىپ الاتىنداي.

تاڭعى شايىن ىشىپ العاننان كەيىن اتىن ەرتتەپ الىپ وزى بىلەتىن بايگەل اۋىلىنداعى بەكناردان اكا ساۋداگەرگە تارتتى.

سوڭعى كۇندەرى بەجۋ سارت ساۋداگەردىڭ دۇكەنىنە كەلىپ, ىشتەگى ورىنداققا جايعاسىپ الىپ, دۇكەن جابىلعانشا كەلگەن-كەتكەن اتتاردىڭ پوشىمىن قارايدى. سىنىنا تولتىرا الماعان بەجۋ سول قالپىندا وتىرا بەرەدى. وسىلاي بىرنەشە كۇن قاتارىنان وتىرعان ول تۇس كورگەننەن كەيىن بىر اپتا ۋاقىت وتكەن سوڭ دۇكەنگە جابايى كيىنگەن ەكى جىگىتتىڭ كەلگەنىن بايقادى. سالەمىن العاننان كەيىن, تىسقا شىقسا بىر جۋان قارىن قۇلا بيە مەن تىسەۋ بولىپ قوتىردان جۇنى قىرقىلعان ارىق تورى تايدىڭ تۇلعاسى كوزىنە وتتاي باسىلادى. تايدى اينالىپ كورىپ, دۇكەنگە قايتىپ كىرسە ەكى جىگىت ار بۇلدى بىر كورىپ تاماشالاپ جۇر ەكەن. مىنانى الامىن دەپ ايتپايدى. تەگى اقشالارى, نە ايىرباسقا مالدارى جوق. كەدەي جىگىتتەر ەكەن. سىرتتارىنان بەلگىلى بولىپ تۇر. بەجۋ اڭگىمەنى وزى باستادى.

-اناۋ قوتىر تاي قايسىڭنىڭ مالىڭ؟

-بىزدىكى, ونى نەگە سۇرادىڭىز, تانىدىڭىز با؟ – دەدى ۇلكەندەۋى.

-يا تانىدىم, تانىعاندا قانداي, سونى ساتىپ الايىن دەگەنمىن, ماعان ساتىڭدار قاراقتارىم, – دەدى بەجۋ.

-سىز قۇمارتساڭىز باعاسىن اسىرىپ تولەڭىز, كەدەيگە ارتىعى جاقسى, – دەيدى الگى جىگىت.

-تايىڭا اناۋ مەن مىنىپ كەلگەن قارا اتتى ال, تاعى نە سۇرايسىڭ ۇستىنە, – دەدى بەجۋ شىن ساۋداعا كىرىسىپ. تايدىڭ يەسى جاس جىگىت بەجۋگە بىر, جولداسىنا بىر قاراپ نە دەرىن بىلمەي ساستى. ول ەلدە كەدەيدىڭ جالعىز اتىن جالا جاۋىپ اۋدارىپ الاتىن الدىلەر كوپ, سولاردىڭ بىرى مە دەپ تە ويلادى.

-اعاتايجان-اۋ, ەكى جىل جالدانىپ جۇرىپ ورىس قولىنان ەڭبەگىمە الىپ ەدىم, تىپتى قازاق اۋىلىنىڭ جىلقىسى ەمەس, – دەپ جالىنا سويلەدى.

-باسە, – دەدى بەجۋ. – بوتەن تۇقىم مال ەكەنىن كورىپ تۇرمىن, تەك سات قاراعىم, مىنۋىڭە وسى كۇرەڭ جارايدى. ال ساۋىنىڭا بىر قۇلىندى بيە قوسام, ال تاعى نە سۇرايسىڭ, ايتا بەر.

جىگىتتەر وتىرىك-شىنىنا جەتە الماي ساسىپ قالدى.

-راس قاراعىم, تاعى نە سۇرايسىڭ, ايتا بەر, – دەدى بەجۋ قىسپاقتاپ.

-بۇل جىگىتتىڭ وزى كەدەي جىگىت, ۇستىندەگى جاماۋ كيىمى مىناۋ, – دەدى جانىنداعى ەكىنشى جىگىت سوزگە ارالاسىپ.

-اي, سارت, ولشە مىناعان بىر شاپاندىق بۇل, – دەدى بەجۋ ىركىلمەستەن.

-تاعى نە سۇرايسىڭ, ىركىلمە قاراعىم.

-مۇنىڭ ۇيىندە قارت شەشەسى, بوي جەتكەن قارىنداسى بار ەدى, – دەدى تاعى دا انا جىگىت.

-اناسىنا بىر كويلەك, بىر جاۋلىقتىق بۇل كەزدە, قارىنداسىنا انا بيقاساپتان بىر كامزول, نارت قىزىل ساتەننەن بىر كويلەكتىك كەس, – دەدى بەجۋ مىرزالىقپەن.

سۇراسا جانى قالماي ارتىعىمەن ولشەيتىن ساۋداگەر ايتقان بۇلداردى كەسىپ دايىنداپ بەردى.

-تاعى نە الاسىڭ؟ – دەدى بەجۋ.

-اعاجان-اۋ, شىن ايتاسىز با؟ وسىنىڭ بارىن بەرەسىز بە ماعان, – دەدى تايدىڭ يەسى.

-اتىڭ كىم قاراعىم, – دەپ سۇرادى بەجۋ سال كىدىرىپ.

-اتىم – احمەت.

-ا, باسە, اتىڭ قۇدايدىڭ اتى ەكەن عوي, قاراعىم مىنا بۇلدى الداعى, انا اتقا مىنىپ ۇيىڭە بار. سوسىن كەلىپ قۇلىندى بيەڭدى الىپ كەت. احمەت اتىڭا سوعىم بولارلىق قۇر اتتى تاعى سىيلادىم. تەك وسىعان ريزا بول, كوڭىلىڭ تولماسا تاعى سۇرا, – دەدى بەجۋ.

-اقساقال وسىنىڭ بارى شىن بولسا, وسى العانىم دا جەتەدى, – دەدى احمەت.

-ولاي دەمە قاراعىم, ماعان دا قۇداي بەرگىزىپ تۇرعان شىعار, ساعان دا قۇداي كەز قىلىپ تۇرعان شىعار. كوڭىلىڭدە بارىن ايت, قاپى بولما, تەك شىن كوڭىلىڭمەن سات ماعان, – دەدى بەجۋ.

-شىن كوڭىلىڭىزبەن بەرسەڭىز, سوعان ريزامىن, – دەدى احمەت ىلتيپات تانىتىپ. قاسىنداعى جىگىتتىڭ احمەتتى تۇرتىپ قالعانىن بەجۋدىڭ كوزى شالىپ قالدى.

-اي سارت, مىنا جىگىتكە دە استارىمەن بىر شاپان كەزدەشى. سەن ساۋدامىزعا كۋاسىڭ, – دەدى بەجۋ وعان بۇرىلىپ. بەكناردان اكا قۇلدىراڭ-قۇلدىراڭ ەتىپ ونى دا ولشەپ, جىرتىپ تاستادى. شوتىن قاعىپ-قاعىپ ەسەپتەگەن بولىپ:

-وتىز جەتى توقتى قويدىڭ قۇنى, اكا, – دەدى.

-جارايدى, ايداپ اكەلدىرەم, مىنە زالوگى, – دەدى بەجۋ بەلدەگى كىسەسىن الدىنا سالىپ.

-اقساقال قۇلىندى بيەڭىز بەن قۇر اتىڭىزدى قازىر ەرە بارىپ وزىڭىزبەن الا كەتسەك بولماي ما؟ – دەدى جاڭاعى پىسىق جىگىت.

-ول دا بولسىن, جۇرىڭدەر. ولار بۇلدارىن الىپ, قۋناقتارىن تولتىرىپ تىسقا شىقتى. بەجۋ قاراكەردىڭ احمەت تورى تايدىڭ ەرىن الدى. ساۋدا ساقال سيپاعانشا, ساتىپ العان اتتىڭ جۇگەنى جاڭا يەسىنە تيەسىلى. ولار ەرتوقىمىن اۋىسىپ ەرتتەستى. بەجۋدىڭ كۇمىستەگەن جۇگەنى اتتىڭ باسىندا كەتەتىن بولدى. قوتىر تايعا قولى جەتكەندىگىنە قۋانعان ول جۇگەن تۋرالى تىپتى ويعا دا العان جوق. (ەل ىشىندە بەجۋدىڭ: «بايگەتورىنىڭ قۇنىندا تەك قانا جۇگەنىم توي يەسىنىڭ جۇگەنىنەن ارتىق ەدى, ايتپەسە وزگە باعاسىن الدى, – دەگەن سوز بار.)

-اعا, بىر سوز سۇراۋعا بولا ما؟ – دەدى احمەت بەجۋدەن.

-ە, نەگە بولماسىن, سۇرا.

-وسى تايعا نەگە وسىنشاما ارتىق باعا تولەپ الىپ جاتىرسىز. مىنا استىمداعى اتتىڭ وزى دە كوپ قوي انداعى تايعا.

-اي, قاراعىم-اي, مەن جامان تاي الىپ جاتىرمىن با؟ مەن بايگەتورىنى ساتىپ الدىم عوي, – دەگەن بەجۋ بىسسىمىللاسىن ايتىپ ارمانداعان اتىنا قوندى. ەكى جىگىت بىرگە ەرە جۇردى.

-ولاي بولسا بايگەتورىڭىزبەن جارىسايىق, – دەدى الگى قۋ جىگىت.

-جارىسساق جارىسايىق, – دەپ بەجۋ توبەسى كورىنىپ تۇرعان اۋىلعا قاراي استىنداعى تايدى تەبىنىپ, ايقايلاپ, قامشىسىن اسپانعا بۇلعاپ, تىكىرەڭ-تىكىرەڭ شابا جونەلدى. ەكى جىگىت بىراز ىلەسىپ وتىرىپ, اقىرى قوتىر تايعا جەتە الماستارىن تۇسىنىپ, اتتىڭ باسىن تەجەدى. قۇر قۋعاننان قايىر جوق ەدى. بەجۋ دالاقتاپ ۇيىنىڭ قاسىنا شاۋىپ كەلىپ:

-بايبىشە بارمىسىڭ, شاقىر بالالاردى. بايگەتورى ساتىپ الدىم. بايگە تورى, – دەدى. سوڭىنان ىلەسىپ بىراز ۋاقىتتان كەيىن كەلگەن ەكى جىگىتتى اقسارباسىمدى جەيسىڭدەر دەپ جىبەرمەي, قوي سويىپ, قوناقاسى بەرىپ, قوندىرىپ سىيلايدى. ەرتەڭىندە ەكى جىگىتكە بىر قۇر ات پەن بىر قۇلىندى بيە ۇستاپ بەرىپ اتتاندىرىپ سالادى. وتىز جەتى توقتىنى ايداتىپ اپارىپ سارتتان قۇتىلدى.

سويتىپ تورى تايدى كەرمەگە بايلاپ قويىپ  سابىندى سۋمەن ونە-بويىن جۋىپ, ساۋمالمەن سۋارادى. بىراز كوتەرىلگەننەن كەيىن ارىق تورى مەن تورى تايدى قورىققا اكەپ سالدى. مەن بايگەتورىنى ساتىپ الدىم دەپ ەلىن جيناپ, اق بوز بايتال سويىپ قۇرمالدىق بەردى. مىنە وسىنداي ۋاقيعالار بولىپ وتكەن كەزدە التى اي 12 كۇن جول جۇرىپ بۇقارعا كەتكەن جىگىتتەرمەن جاقسىباي ابىز كەلدى» – دەپ جازادى قيماديدەن نىعىمانوۆتىڭ جاقسىباي ابىز تۋرالى «اتىراۋ» اتتى ەڭبەگىنىڭ قولجازباسىندا.

بەجۋدىڭ قولىنا بايگەتورىنىڭ قالاي تۇسكەندىگى تۋرالى مىناداي دا اڭگىمە بار. جەلدەي ەسكەن جۇيرىكتەرگە قۇمار اتبەگى كەنجەباي رۋىنىڭ بىر ادامىنىڭ استىنان دونەن اقالتەكەنى كورىپ, ماعان سات دەپ جابىسادى. ول جالعىز اتىن نە قۇن بەرەر ەكەن دەگەن ويمەن ساتپاي قويادى. كوزىنىڭ قۇرتىن جەگەن قىلقۇيرىققا قولى جەتپەي داۋىلبايدى جايلاعان جىلى كوكتوقالعا قىزىلجارلىق سارت ساۋداگەر قىزىن ۇزاتار الدىندا جاساۋىنا قاجەتتى دۇنيەلەردى ساتىپ الۋعا كەلىپتى. ول كەزدە «ىشىكتەن 22 كەز, تىستىقتان 15 كەز, بىر تۇساق» دەگەن ساۋدا بولىپ تۇرادى ەكەن. بەجۋ دۇكەنگە بارعاندا دونەن تورىنى كورەدى دە سات دەپ جابىسا كەتەدى. ساۋداگەر بولسا مىنىپ جۇرگەن مىنا كۇرەڭ توبەل اتىڭدى بەرىپ, جاساۋعا قاجەتتى زاتتاردى الىپ بەرسەڭ, قالاعان اتتى ساتامىن دەگەن شارت قويىپتى. بەجۋ مىرزا قىز ۇزاتار دۇنيەنى تۇگەل اپەرىپ, 22 تۇساق بەرەشەك بولادى. ايىرباستاپ العاننان كەيىن 42 تۇساق الساڭ دا بەرۋشى ەدىم دەگەن ەكەن. ارمانداعان ارعىماققا تاقىمى تيگەنگە قۋانىپ, ۇيگە باسىنداعى بوركىنە دەيىن شەشىپ جالاڭباس شاۋىپ كەلىپ:

-جاۋدىركوز, جاۋدىركوز, اكەل قويدى, سوي اقسارباس, قۇداي بەردى, قولعا تۇسپەي جۇرگەن ات ەدى, – دەپ ۇيدى اينالىپ شابا بەرىپتى. اتتى العان ساۋداگەرگە جانە بىر سوعىم بەرىپتى. بىر جىل بويى بىر تايمەن قاتار قازوتىگە سالىپ اتتى وڭالتادى دا, تايدى سويىپ حالىققا تاراتادى. بايگەتورى ات بەرگەن سۇتتى ىشپەي, تىرىسىندە تىسىن كورسەتپەي وتكەن ەكەن جارىقتىق. بەجۋ بايگە اتىنا سۇلىنى سۇتكە بورتىپ بەرگەن ەكەن.

قيماديدەن اقىننىڭ باياناۋىلدىق ماعزۇم مولدادان, اتبەگىنىڭ نەمەرەسى سابيت نۇرپەيىسوۆتەن جانە وز اكەسى نىعىماننان جازىپ العان اڭگىمەسى بويىنشا قاراوتكەلدە سەزد ۇيىمداستىرىلىپ, سونىڭ قۇرمەتىنە ۇلكەن بايگە بولعان ەكەن. قاراوتكەل دۋانىنا جينالعان ۇش دۋان ەلدىڭ سەزى 14 كۇنگە سوزىلىپتى. سوندا 15 ۇلىق ەل ۇلكەنى يۆان سەمەنوۆيچ گوربوچەۆ بولىپتى. قارالعان ماسەلە وق شىعارماي قازاقتى دۋانعا باعىندىرۋ. ۇلىقتاردىڭ كۇزەتىندە 150-دەي اسكەرى, 20 پۋشكاسى, كوپتەگەن قارۋ-جاراقتارى بولىپتى.

ات بايگەسى كوكشەتاۋدان 70 شاقىرىم جەردەن جىبەرىلىپتى. بايگەگە توقسان ات شاپقان. بەجۋدىڭ بايگەتورىسى الدىمەن كەلگەن. سىنشى بەجۋ بايگە اتتارىن ارالاپ جۇرىپ:

-بايگەتورى بىر اياعى سىنسا ۇش اياعىمەن بولسىن بايگەنى الادى, – دەگەن ەكەن. ايتقانىنداي بايگەتورى كوپ اتتىڭ ىشىنەن كومبەگە العاشقى بولىپ كەلىپتى.

كۇرەسكە بۇرىن باس بايگەنى الىپ جۇرگەن تۇيە پالۋان دەگەن بالۋاندى (تۇيە باستاتقان ۇش توعىز بايگەنى العان پالۋاندى تۇيە پالۋان دەپ اتايدى) الپىس جىعادى. جىققاندا سولاقاي كوپ ۇيىرىپ جۇرىپ بارىپ وڭقاي بۇراپ سوققان دەيدى. تۇيە پالۋان نامىستان بولسا دا دەنەسى اۋىرسا دا سول ورنىنان تۇرماي, جاتىڭقىراپ قالعان ەكەن. سويتىپ الپىس العاشقى كۇرەسىندە اق نارعا مىنگەن جەتىم قىز الىپتى.

پولكوۆنيك يۆان سەمەنوۆيچ گورباچەۆ:

-قازاقتا دا مۇنداي كىرشىكسىز اق كىسى بولادى ەكەن, – دەپ الپىس اتىن قاعازعا جازىپ الىپتى دەيدى. بەجۋدىڭ نەمەرەسى سابيت نۇرپەيىسۇلىنان جازىپ الىنعان دەرەكتەرگە قاراعاندا, اتالمىش بايگە 1840 جىلى وتكەن. بايگەتورى ول كەزدە ون ەكى جاسار ات ەكەن.

بايگەتورىمەن قاسقىر سوعۋ

 بەجۋ بايگەتورىمەن ىش جاقتا جۇرىپ قاسقىر اۋلايدى ەكەن. ۋاق ىشىندە قۇرمانتاي-قاراكۇشىك-تۇناق, الى دەگەن ەكى باي بولادى (مايكە بايدىڭ ۇيى دەگەن دە نۇسقا بار). سونىڭ تۇناعىنىڭ ۇيىنە تۇسىپ اس ىشىپ وتىرعاندا:

-سەنىڭ قاسقىر ىشىگىڭ جوق پا؟ – دەپ سۇرايدى تۇناق كەكەسىنمەن.

 -ەرتەڭ مەنىمەن ەرىپ شىق, مەن ساعان بىر ىشىكتىك قاسقىر سوعىپ بەرەيىن, – دەيدى بەجۋ. ولار سەنبەي ەرەدى. اينالا ىز كەسكەندە 7-8 قاسقىردىڭ قوپاعا كىرگەنىن بايقايدى. بەجۋ شوركەنى باۋىرعا جىبەرىپ, وزدەرى ورگە اۋىسىپ قاسقىرعا ايعاي سالىپ شوشىتىپ الادى. سوندا 8 قاسقىر شۇبالا قاشادى. بايگەتورىنىڭ ۇستىندەگى شوركە ەكى سوقپايتىن ادام ەكەن. شوق اعاشقا جەتكىزبەي بارىن سوعىپ تاستايدى. سوندا تۇناق ريزا بولىپ ۇيىنە شاقىرعاندا بەجۋ:

-ساعان سەگىز يت سوقتىم دەپ ۇيىڭە بارام با, وزىڭ جيناپ ال, – دەپ جۇرىپ كەتكەن ەكەن.

 بەجۋ جايلى قىسقاشا:

بەجۋ (بەكجان) يتەمگەنۇلىارعىن-باسەنتيىن رۋىنىڭاقتىلەس تارماعىنان شىققان, اتتىڭ سىنىن جەتە تانىپ, وز ومىرىندە اۋزىمەن قۇس تىستەگەن جۇيرىكتەرى القاكول بولىسىنىڭ نامىسىن تالاي الامان بايگەلەردە قورعاپ, اتالى ەلدىڭ اتاعىن شىعارىپ باتاسىن العان, ەلگە سوزى وتكەن بي بولعان ادام.

بەجۋدىڭ ارعى تەگىن قيماديدەن نىعىمانۇلى بىلاي تاراتادى. بۇل شەجىرە تارماعىن بەجۋدىڭ نەمەرەسى سابيت نۇرپەيىسۇلىنان 1961 جىلى 28 اقپاندا جازىپ العان ەكەن.

سونىمەن, ارعىننان: باسەنتيىن, باسەنتيىننەن: اقتىلەس تارايدى. اقتىلەستەن: جاۋعاش, بيعاش, جاۋعابار. جاۋعاباردان: ورىس, مامەك. مامەكتەن: باباق. باباقتان: ەسەن, قامباي, باينازار. سونىڭ باينازارىنان: سۇيىندىك, قىلىش, بالتا.

سۇيىندىكتەن: يتەمگەن (يتەڭمەن دەپ تە اتايدى), قۇتتىقادام, دات.

يتەمگەننەن: بەكجان (بەجۋ), توعجان دەگەن ەكى ۇل تارايدى.

بەكجاننان: قۇدايبەرگەن, تاجىك, نۇرپەيىس, نۇرجىگىت, كەڭەسباي.

 قۇتتىقادامنان جاقسىباي ابىز تاراسا, جاستاي اتتان قۇلاپ مەرت بولعان داتتان قالعان جالعىز تۇياق شەگە. بەجۋ جاقسىباي ابىزدىڭ نەمەرە اعاسى بولىپ كەلەدى.

بەلگىلى ولكەتانۋشى تىلەكە جەڭىس «شەجىرە, ەرتىس-باياناۋلا وڭىرى» اتتى كىتابىندا بەجۋ شامامەن 1800 جىلى تۋىپ, 1860 جىلى قايتىس بولعان دەپ كورسەتەدى. ال اتبەگىنىڭ ومىرىنە قالام تەربەگەن قيماديدەن نىعىمانوۆ بەجۋدىڭ تۋعان جىلىن ەل اقساقالدارىنىڭ اۋزىنداعى مىسالدارمەن پىسىقتايدى. ياعني ەل اۋزىندا بەجۋ يتەمگەنۇلى مەشىن جىلى تۋىلعان دەگەن سوز بار. سونىمەن قاتار بەجۋدىڭ قۇدايبەرگەن دەگەن ۇلكەن بالاسىنان تۋعان وسپان اتتى نەمەرەسىنىنىڭ اۋزىنان ول تۋعان جىلى اتاسى قايتىس بولعانىن, بەجۋدىڭ باسىنداعى قۇلپىتاستا 63 جاسىندا يت جىلى قايتىس بولعان دەگەن جازۋ بار ەكەندىگىن جازىپ العان. ال وسپان 1850 جىلى تۋعان. سوعان قاراعاندا بەجۋ يتەمگەنۇلى 1788 جىلدار شاماسىندا تۋىپ, 1951 جىلدارى دۇنيەدەن وزۋى بەك مۇمكىن. ناقتىلاپ الاتىن قييا باستىرماس تاريحي قۇجاتتار بولماعاندىقتان ايگىلى بيدىڭ, اتبەگىنىڭ تۋعان جانە و دۇنيەلىك بولعان جىلىن دوپ باسىپ ايتۋ دا قيىن.

B.Buzhenovقولجازبادان دايىنداعان بەيبىت بوجەن, 

argymaq.kz (جالعاسى بار)

دوباۆيت كوممەنتاريي

ۆاش e-mail نە بۋدەت وپۋبليكوۆان. وبيازاتەلنىە پوليا پومەچەنى *

Please Do the Math      
 

موجنو يسپولزوۆات سلەدۋيۋششيە HTML-تەگي ي اتريبۋتى: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>