اتتى تۋرعا قاتىسۋشى نەنى ەسكەرۋى كەرەك؟

atty tur

وسىدان بىرنەشە كۇن بۇرىن «كيەلى قازاقستان» ەكسپەديتسيياسىنىڭ قۇرامىندا ەلوردادان باياناۋىلعا دەيىن اتپەن بارعان ەدىك. وسى ساپار بارىسىندا ۇلان دالانى اتپەن كەزىپ جۇرگەن ادام نەنى ەسكەرۋ كەرەك دەگەن ساۋالعا جاۋاپ ىزدەپ كوردىك.

اتتى تۋر, ياعني سالت اتپەن ساپار شەگۋ – ەكترەمالدىق تۋريزم قاتارىنا جاتادى. سوندىقتان دا بۇل تۋردا ادامنىڭ اماندىعى, قاۋىپسىزدىگى ەڭ باستى قاعيدا بولۋى كەرەك. بۇل ايتپاسا دا تۇسىنىكتى جايت. سوندىقتان بىز ودان باسقا ەسكەرۋگە تيىس جاعدايلاردى تىزىپ كورەيىك.

ەڭ اۋەلى اتىڭ وزىڭە سەنىمدى بولۋى كەرەك, ياعني ايدالادا قاشىپ كەتپەيتىن, ۇيىرسەك, شىلبىرقاشاعان بولماۋى كەرەك. جانە اتقا مىنەتىن ادام سول اتتىڭ قىر-سىرىمەن تانىسىپ, قانداي جاقسى, قانداي جامان قاسيەتتەرى بارىن تولىق بىلگەنى دۇرىس.

ەكىنشى, الىس جولعا جۇرگەندە كيەتىن كيىمىڭ مەن ەر-تۇرمانىڭ جەڭىل, ىقشامدى, مىقتى, تولىق بولسىن.

ۇشىنشى, قونالقادا نە تۇسكى اس كەزىندە اتتى بەكىتەتىن شىدەر نەمەسە ارقان, قازىقتەمىر بولعانى قولايلى.

تورتىنشى, اتتى ۋاقىتىلى سۋارىپ, سۋىتۋىن قاندىرىپ بارىپ جايىلتۋ كەرەك. ايتپەسە ارقاسىنا «ىستىق شىعىپ» جول ورتاسىندا جاۋىر بولىپ قالۋى مۇمكىن.

بەسىنشى, كۇندىك جۇرەر جولىڭدى الدىن الا بەلگىلەپ, قونالقاڭدى قامداپ ال. بۇل ەرتەڭگى جولىڭا دايىندىق. اتىڭ دا, وزىڭ دە جاقسى تىنىعۋعا مۇمكىندىك بولادى.

التىنشى, كۇن ىستىق بولسا, قايناماعان سۋ العاننان گورى, قايناتىپ, ازداپ شاي سالعان, ياعني سالقىن قاراشاي العان تيىمدى.

جەتىنشى, الىس جولدا ادامنىڭ ەرنى تىلىنىپ, شولدەپ, الپەتىڭىز سورتاڭداپ كەتەدى. ول ۇشىن شيكى قۇيرىق مايدىڭ بىر تىلىمىن الىپ, سونى جاعىپ وتىرعان دۇرىس. ەرىنگە تۇسسىز ەرىن بوياۋىن (پومادا) جاعىپ العان جاقسى.

سەگىزىنشى, جۇرەتىن جولىڭدا بايلانىس بار-جوعىن انىقتاپ, ەگەر جوق بولسا, الدىن-الا جاقىن-تۋىستارىڭا ەسكەرتكەن جون.

توعىزىنشى, جول بويىندا كەزدەسكەن بۇلاقتاردان, وزەن-كولدەردەن اتىڭ سۋ ىشكەننەن كەيىن عانا, (قاتتى شولدەگەن جاعدايدا) سۋ ىشۋگە بولادى.

ونىنشى, كۇننەن, ماسادان, ەگەر بار بولسا الەرگييادان قورعايتىن سىقپامايلاردى الىپ جۇرۋدىڭ ارتىعى جوق.

ون بىرىنشى, اياعىڭىدى ۇزەڭگى, تاقىمىڭدى تارالعى, قۇيرىعىڭدى كوپشىك قاجامايتىنداي جايلى ەر-توقىم تاڭدا.

ون ەكىنشى, دەنساۋلىق ەڭ باستىسى. سوندىقتان تاۋعا شىققاندا, اتپەن قاتتى جۇرگەندە قىسىم كوتەرىلمەيتىن, باس اينالمايتىن بولعانى جون.

ون ۇشىنشى, تۇندە دالاعا ۇيىقتايتىن جاعداي بولسا, تەرلىكتى نە توقىمدى جاستانىپ جاتۋ كەرەك. سەبەبى جىلقىنىڭ يسى, تەرى سىڭگەن بۇيىمعا جىلان, بۇيى, قاراقۇرت, ت.ب. قاتارلى زيىندى جاندىكتەر جولامايدى.

ون تورتىنشى, جول بويىنداعى وزەن-كولدەردىڭ, ورمان-توعايدىڭ, جەر-سۋدىڭ اتاۋلارىن قاعازعا تۇسىرىپ, مۇمكىندىك بولسا جەر اتاۋىنىڭ شىعۋ تاريحىن دا جازا جۇرگەن جاقسى.

ون بەسىنشى, جولعا شىققان سالت اتتى جەر جاعدايىن وتە جاقسى بىلمەسە, ناۆيگاتور پايدالانعانى ابزال.

ازىرگە وسى 15 تۇرلى كەڭەسىمىزدى ۇسىنىپ وتىرمىز. مۇنان بولەك, كۇندەلىكتى تۇرمىستا كەرەكتەنەتىن – شاي-تۇز, ىشىپ-جەم, وتتىق-سىرىڭكە, شاتىر, كورپە-جاستىق, دارى-دارمەك, ت.ب. قاجەتتىلىكتەردى اتاپ وتۋگە بولادى.

وسى ورايدا, وزىمىز كوزبەن كورگەن بىرنەشە ماسەلەنى دە ايتا كەتەيىك. بىزدىڭ ساپار, نۇر-سۇلتان قالاسى – قاراعايلى ارحەولوگييالىق كەشەنى (جاۋشوقى); بۇيراتاۋ ۇتپ – ەلتاي اۋىلى – العاباس اۋىلى; قارااعاش (بۇيراتاۋ ۇتپ) – الكەي مارعۇلان اۋىلى; قارابۇلاق اۋىلى – تەڭدىك اۋىلى; بۇحار جىراۋ كەسەنەسى – جاڭاتىلەك اۋىلى -جاسىباي كولى (باياناۋىل ۇتپ) باعىتى بويىنشا جالعاستى.

وسى كەزدە جول بويى كەزدەسكەن اۋىلداردا بىر عانا بايلانىس وپەراتورى جۇمىس ىستەيتىنىن بايقادىق. جانە ونىمەن ينتەرنەتكە قول جەتكىزۋ وتە ناشار. مۇنان بولەك, اۋىلداردا اۋىزسۋ ماسەلەسى الى دە تۇبەگەيلى شەشىلمەگەن, تىپتى الى كۇنگە دەيىن مەشىتى جوق اۋىلدار بار.

جول بويىنداعى تازالىق ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالمادى. بۇل حالقىمىزدىڭ جۇرگىنشىلىك, ياعني جولاۋشى جۇرۋ مادەنيەتىنىڭ الى دە تومەن ەكەندىگىن بايقاتادى. وسىدان-اق, «بۇل – بىزدىڭ جەر, بىزدىڭ ەل» دەگەن تۇسىنىكتىڭ الى دە ادامدار ساناسىنا جەتپەي جاتقانىن باعامداۋعا بولادى.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, “كيەلى قازاقستان” ەكسپەديتسيياسىنىڭ اتتى تۋرعا قاتىسۋشىلار كۇندەلىگىنىڭ العاشقى كۇننىڭ قورىتىندىسى مەن ەكىنشى كۇننىڭ قىزىقتارىن جانە ۇشىنشى كۇن مەن تورتىنشى كۇننىڭبەسىنشى كۇننىڭالتىنشى كۇننىڭ, سونىمەن قاتار جەتىنشى كۇن مەن اقىرعى كۇننىڭ جولجازباسىن وسى جەردەن وقىڭىزدار.

ەرجان جاۋباي, argymaq.kz

1 پىكىر

  1. اسسالاۋماعالەيكۋم باۋىرلار, “ورەلى ىستى ورەسىنە جەتكىزىپسىزدەر”, قۇتتى بولسىن! اقىل كەڭەستەرىڭىزگە راحمەت. كەلەسى جىلعى اتتى تۋرعا دايىندىق كەزىندە بىزدىڭ اۋىلدىڭ دا (زاۋىتتىڭ) قوناقجايلىعى مەن ساۋمال ۇنتاعىن شىعارۋ جۇمىسىمەن تانىسىپ, جارييالاي جۇرەرسىزدەر دەپ ۇمىتتەنەمىز. قازاعىمىزعا كەرەك دۇنييالار جالعاسىن تابۋى كەرەك. جارايسىڭدار ازاماتتار!

دوباۆيت كوممەنتاريي

ۆاش e-mail نە بۋدەت وپۋبليكوۆان. وبيازاتەلنىە پوليا پومەچەنى *

Please Do the Math      
 

موجنو يسپولزوۆات سلەدۋيۋششيە HTML-تەگي ي اتريبۋتى: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>