ماملۇكتەردىڭ اتبەگىلىك ونەرى. ات مىنەزى

Mamluks4

(جالعاسى)

ال-بايتار «ات ەمدەۋدەگى ەكى ونەردىڭ شەگى» دەگەن كىتابىندا جىلقىنىڭ 12 تۇرلى مىنەزى, قالمايتىن 7 ادەتى بار دەپ جازادى.

1. قيقار (بىر ەزۋ, باساساۋ جىلقى).

جىلقىنىڭ ەڭ قيىنى. بۇل مىنەز قۇلىن كەزىندە باپتاۋدىڭ دۇرىس جۇرگىزىلمەگەندىگىنەن, قامشىمەن كوپ ۇرعاندىقتان قالىپتاسادى. جىلقى بىرتە-بىرتە بىر ورىندا تۇرۋعا ابدەن ۇيرەنىپ, قامشىمەن ۇرۋعا دا بويى ۇيرەنىپ, ونى قالىپتى قابىلدايدى. تىپتى قىڭىرلىعى سونشالىق, ورت كەزىندە نايزامەن تۇرتسە دە قورادان شىقپاي, ورتەنىپ كەتەتىندەرى دە كەزدەسكەن.

2. تىستەۋىك.

قۇلىن كەزىندە دورەكى قاراۋ نەمەسە ونىمەن ويناۋ. قول جۇگىرتىپ, جۇيكەسىنە تييۋ سالدارىنان تۋىندايدى. قۇلىن وسكەندە مىنەزى بىرگە وسەدى.

3. ۇركەك.

قۇلىن كەزىندە كوز الدىندا زاتتار لاقتىرىپ, بەتىنە ىسقىرۋدان قورقىپ قالعاندىقتان.

4. جىلاۋىق.

توقتاعان كەزدە باسىن جان-جاعىنا شايقاپ تۇرادى. قۇلىن كەزىندە تۇرعان جەرىنىڭ جايسىزدىعى, تارلىعى, قاسىندا باسقا قۇلىنداردىڭ كەدەرگى جاساۋى الدىڭعى ەكى اياعىن بىر جەرگە قويا الماي, ىڭعايلى جەر ىزدەپ, ۇنەمى اۋىستىرۋى سالدارىنان. وسكەن كەزدە وسى ادەتى بويىندا قالىپ, توقتاعان كەزىندە سولاي ىستەۋ كەرەك دەپ, اياقتارىن تىنىمسىز قيمىلداتىپ, باسىن ەكى جاعىنا شايقاي بەرەدى.

5. جالتاق.

يەسى مىنە بەرگەن كەزدە وڭعا نەمەسە سولعا جالتارادى. جولدا دا سولاي. بۇل مىنەز جىلقىنىڭ ارقاسىنداعى جاۋىرى جازىلماي, قايتا ەرتتەپ مىنگەننەن نەمەسە قۇلىن كەزىندە ەرتە باس ۇيرەتىلگەندىكتەن. سالماعى اۋىر ادامنىڭ كوپ مىنگەندىگىنىڭ ناتيجەسى.

6. شوشىمال.

يەسىنەن جانە باسقالاردان ۇركەدى. تاعالاۋعا كونبەيدى. سەبەبى بىرىنشى رەت تاعالاعان كەزدە شەگەدەن اۋىرسىنىپ قالعان, سول قايتالانادى دەپ شوشيدى. ەر-توقىم, جۇگەن سالدىرماۋ, ۇستىندەگى جارا, جاۋىر سالدارىنان, دۇرىس باپتالماعاندىقتان. جانە اتبەگىنىڭ ونى باسىنان كوپ ۇرعاندىعىنان شىعادى. يەسى نەمەسە باپكەر جاقىنداعاندا ۇرايىن دەپ كەلە جاتىر دەپ قورقادى.

7. تەبەگەن (بەزەر, تەنتەك).

باعىنبايدى, تەبەدى. بۇل جىلقىنىڭ تابيعي قاسيەتى, ادەتى.

8. كەكجەك.

الدىندا زات كورسە, تىك تۇرادى. سەبەبى جۇگەن بوس نەمەسە وكشە تەمىر بوس بولسا, اتتى مىنگەن ادام تەبىنگەن سايىن تىك تۇرۋدى تالاپ ەتتى دەپ ەكى ارتقى اياعىنا تىك تۇرادى.

9. جورعا.

جۇرىس ۇستاي المايدى.

10. ارتقى اياقتارىنا تىرەلىپ, الدىڭعى اياعىمەن جەر تارپيدى.

جۇگەن بوس, تىزگىن قىسقا بولسا, يەسى مىنگىسى كەلسە, جەر تارپۋدى تالاپ ەتىپ تۇر دەپ ويلايدى. باسقا جىلقى يىسكەسە دە, تۋرا سولاي جاسايدى.

11. كىسىنەگىش.

تاعالاعاندا قاتتى شىڭعىرادى. ونىڭ سەبەبى العاش تاعالاعاندا جىلقى قاتتى اۋىرسىنىپ قالعان.

12. جەرۋىك.

سۋ, وزەن, تەڭىز, جەلكىلدەگەن جالاۋلاردان قورقادى. بۇل جىلقى مالىنىڭ تابيعي ينستينكتى.

ماملۇك اتبەگىلەرىنىڭ قىراعى كوزىنەن جىلقى مالىنىڭ ادەتتەرى دە تىس قالماعان. ولاردىڭ قاتارىندا جىلقىنىڭ تىلىن شىعارۋى, ەرنىن تىنىمسىز قيمىلداتا بەرۋى, جامباستارىن تىنىمسىز قيمىلداتاتىنى, وز-وزىن تەبۋى, قوقىس جەيتىنى (جەبىر), ەر-تۇرمانىن اۋدارىپ تاستاۋى جانە تۇرعان جەرىن تارپۋى جاتادى.

Khairat Sakiقايرات ساكي, argymaq.kz

“ماملۇكتەر” كىتابىنان ىقشامدالىپ الىندى (باسى مىنا جەردە: بىرىنشى, ەكىنشى, ۇشىنشى. جالعاسى بار)

دوباۆيت كوممەنتاريي

ۆاش e-mail نە بۋدەت وپۋبليكوۆان. وبيازاتەلنىە پوليا پومەچەنى *

Please Do the Math      
 

موجنو يسپولزوۆات سلەدۋيۋششيە HTML-تەگي ي اتريبۋتى: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>