ەسىكتىڭ ماڭدايشاسىنا تاعا ىلۋ نەنىڭ نىشانى؟

aribi

اۋىلداعى ۇيلەردىڭ, شاڭىراقتىڭ تۇرمىستىق جاعدايى قانشالىقتى ەكەنىن شامالايسىڭ عوي. تىپتى بوتەن ۇيگە كىرىپ, مان-جايمەن تانىسپاي جاتىپ-اق, كىرەبەرىستە بار جاعدايعا قانىق بولاتىندايسىڭ. نەگە دەسەڭىز, اۋىزعى ۇيدەن (بىز جاقتا ونى «سەنە, سەنەك» دەيدى) دالىزگە كىرەر ەسىگىڭىز قانداي «الەمگە» كىرەرىڭدى بايىپتاپ بەرەتىندەي. بىر ۇيدىڭ ەسىگىنىڭ جوعارى جاعىندا بۇعىنىڭ باس قاڭقاسى مۇيىزىمەن ىلۋلى تۇرادى. بۇعان قاراپ بۇل ۇيدىڭ جاعدايى تاۋىر-اق ەكەن دەرسىز. ەندى بىر ۇيدە ارتۇرلى مەتالدان جاسالعان تاعانىڭ ىلۋلى تۇرعانىن كورەسىز. بۇل ۇيدەن دە اۋىزدى قۇر شوپپەن سۇرتىپ شىقپاسىڭىزعا سەنىم مول دەي بەرىڭىز. ال ادىراسپاندى اۋىلداعى كەز كەلگەن ۇيدەن كەزدەستىرۋىڭىزگە بولادى.

بالالىق شاعىڭدا تۇسىنبەگەن, مان بەرمەگەن جايلارعا جىلدار وتە باجايلاي قارايسىڭ. جۇمباق دۇنيەلەردىڭ سىرىنا ۇڭىلەسىڭ. بىز-داعى بۇگىن سول بالالىعىمىزداعى بىر جۇمباعىمىزدىڭ سىرىنا ۇڭىلىپ كورسەك دەيمىز. ونىمىز – تاعا, ەسىككە تاعا ىلۋ داستۇرىنىڭ تاريحى. ات تاعالاۋدىڭ تەحنولوگيياسى مەن قىر-سىرى جونىندە دە بىراز اڭگىمە ايتپاقپىز…

تاعا ىلۋ داستۇرى ەجەلگى ەگيپەتتەن جانە ريم يمپەريياسىنان باستاۋ الادى ەكەن. و زاماندا تاعالى اتتار اسا باي ادامداردا عانا بولىپتى. اتتاردىڭ تاعاسى تۇسىپ قالاتىن بولسا, مۇنى ساتسىزدىككە, جولى بولماۋشىلىققا بالاعان دەسەدى. ال ۇندىستان, رەسەي, ەۋروپا ەلدەرىندە تەمىر تاعا «باقىت تۇمارى» سانالىپتى. اگاراكي, جولاۋشى كوشەدەن تاعا تاۋىپ الار بولسا, ونى ۇيىنە اكەپ, ەسىگىنە شەگەلەپ قويادى ەكەن. بىر قىزىعى, جىلقىنىڭ تەك ارتقى اياعىنىڭ تاعاسىن ايرىقشا قۇرمەتتەگەن.

اڭىز بويىنشا, زۇلىمدىق اتاۋلى تەمىر ۇستالار مەن ولاردىڭ جاساعان تاعاسىنان قورقادى-مىس. سونىمەن بىرگە, تاعا تابىسقا جەتۋگە, كۇشتىلىكتى, تىلەكتى ورىنداۋعا, باي بولۋعا, وتباسى ماحابباتىن ارتتىرۋعا كومەكتەسەدى دەپ سەنگەن. اتاقتى فيزيك نيلس بور وز ۇيىنىڭ ماڭدايشاسىنا ىلىنگەن تاعا تۋرالى ايتىپتى. «ارينە, مەن تاعانىڭ ساتتىلىك اكەلەتىنىنە سەنبەيمىن. بىراق مەن ونىڭ مۇندايعا كومەكتەسەتىنى جايلى ەستىدىم», – دەيدى فيزيك.

تاعالاۋدى العاش رەت تەمىر جانە قولادان تاجىريبە رەتىندە جاساپ كورگەن. VI عاسىردا نەمىستەر, سلاۆياندار مەن ۆەندالىقتار وقتا-تەكتە جاساعانى مالىم بولدى. گرەكتەردە ات تاعالاۋ بار ەكەنى تۋرالى IX عاسىردا ايتىلعان. نەمىستەر تاراپىنان كونستانتينوپولعا (قازىرگى ستامبۇل) اكەلىنگەن بولۋى مۇمكىن. ال ەۋروپادا جاپپاي ات تاعالاۋ حىىى عاسىر ەنشىسىندە. باستى نەگىزى سول – ات تۇياعىن ساقتاۋ.

ال بۇل داستۇر قازاققا قالاي كەلدى؟ قازاقتىڭ نانىم-سەنىمىندە بار دۇنيە مە, الدە بوداندىقتىڭ ىقپالى ما؟

جىلقى مەن قازاقتى ايىرىپ قاراۋ مۇمكىن ەمەس. ال قازاق قاۋىمى ات تاعالاۋدى قاشان باستادى؟ بۇعان قاتىستى دەرەكتى «قازاق جىلقىسىنىڭ تاريحى» كىتابىنان (اۆتور – احمەت توقتاباي) كەزدەستىردىك.

«ات جابدىقتارىنىڭ ەڭ سوڭعىسى – تاعا VIII-IX عاسىرلاردا بىرنەشە ەلدە بىر مەزگىلدە قولدانىلعان, سونداي-اق كرەست جورىقتارى تاعانىڭ دامىپ جەتىلدىرۋىنە سەبەپشى بولعان دەيدى زەرتتەۋشىلەر. ەۋروپا ەلدەرىندە ات تاعالاۋعا ەرەكشە مان بەرگەنى سونشالىق, «بىر مەملەكەتتىڭ تاعدىرى بىر شەگەگە بايلانىستى» دەگەن ماتەل بولعان, سەبەبى «شەگە تاعانى ساقتايدى, تاعا اتتى ساقتايدى, ات باتىردى ساقتايدى, باتىر قامالدى قورعايدى, قامال بۇكىل مەملەكەتتى قورعايدى». قازاقتا اتتى جورىققا شىققاندا تاعالاعان. قازاق جىلقىلارىنىڭ قاتتى قۇيما تۇياعى تاعانى كەرەك ەتپەگەن. بىراق حان, سۇلتان, باتىرلار تۇلپارىن كوبىنەسە ساندىك ۇشىن التىن, كۇمىس تاعامەن تاعالاعانى حالىق ەپوسىندا كەزدەسەدى:

…تۇسار ما بيلەر, تۇسار ما!
ارعىماقتىڭ اياعىن,
التىنمەنەن تاعالاپ,
كۇمىسپەنەن شەگەلەپ,
يگى جىبەك تۇرعاندا,
ارقانمەنەن تۇسار ما؟..»

«تاعا قۇدىرەتسىز ەمەس…»

اۋەلگى قانىق بولعان جاي وسى. ودان سوڭ ات تاعالاۋدىڭ تەحنولوگيياسىن بىلۋ ۇشىن «قازاقفيلم» كينوستۋديياسىنداعى شەبەرحانا قىزمەتكەرى, بىلدەي كينوستۋدييانىڭ ات ابزەلدەرىنە جاۋاپتى بوپ جۇرگەن ارىبي ارىبەك داۋىلعا جۇگىندىك. ارىبي  اۋەلى اقىن. «ات تاعالاپ, اتان قومداپ ەرجەتكەن, ەڭ سوڭعى اقىن مىنا مەن ەم بۇل ماڭدا» دەگەن ەسەنعالي كوكەمىزدىڭ جىرىنا شامدانىپ جۇرگەن اقىن دوستىڭ جىلقى دەگەندە شىعاردا جانى بولەك. جاسىرارى جوق, اۋىلدا ات ۇستاپ كورمەگەن سوڭ, تاعا تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى سۇرادىق.

– كەز كەلگەن نارسە تۇرمىستىق قاجەتتىلىكتەن تۋعان, – دەيدى ارىبي دوس. – تاعا نە ۇشىن كەرەك؟ ەڭ بىرىنشى, جىلقى تاستان تاسىرقاماس ۇشىن, ارينە. «ارعىماق اتتىڭ تۇياعى سازدى باسسا جەتىلگەن, تاستى باسسا كەتىلگەن» دەيدى. تاعا اۋەلدە تاستى جەردە نەمەسە مۇزدى جەردە پايدا بولعان. نە دە بولسا العاش رەت تاۋلى جەردە پايدا بولىپ, قولدانىلسا كەرەك. ويتكەنى تاعانىڭ وزى جايپاق جانە جايداق دەپ بولىنەدى. قىستا جايىلىستا جۇرگەن جىلقىلاردىڭ قاردى تەبۋى ۇشىن الدىڭعى ەكى اياعىن تاعالايدى. ايعىردىڭ تورت اياعىن ۇشەمشەك تاعامەن تاعالايدى. ول بىر جاعىنان قاسقىرعا جانە باسقا ۇيىرگە وزىنىڭ بيەسىن بەرمەس ۇشىن كەرەك. ال بۋاز بيە بولسىن, قىسىر بيە بولسىن, جاڭا قوسىلعان بايتال, دونەجىندەردىڭ الدىڭعى ەكى اياعىن تاعالايدى. مۇنىڭ بارى تەبىندەپ جايىلعان جىلقىنىڭ تاسىرقاماسى ۇشىن كەرەك. بەس جاسقا دەيىن جىلقى بالاسى جانىن ايامايدى. ياعني, تاعالانباعان جىلقى بەس جاسقا جەتپەگەن بولسا, ول تاۋدان دا, تاستان دا قايتپايدى.

مۇجىلعان, كەتىلگەن تاعالاردى «قاساڭ تاعا» دەپ اتايدى. سول قاساڭ تاعانىڭ بالاعىن كەسىپ الىپ, تاعانى كىشكەنە يىڭكىرەپ, قۇنانىنان باستاپ تاعالايدى. تايدى ەشقاشان تاعالامايدى. ويتكەنى قارا ولەڭدە «شەگە تيگەن جۇيرىكتەي شايلىقتىم مەن» دەگەن سوز كەزدەسەدى. جىلقىنىڭ تۇياعى تۇراسىنان باستاپ ۇشتەن ەكى بولىگى اقتۇياق بوپ ەسەپتەلەدى. اقتۇياق پەن قاراتۇياقتىڭ ورتاسىنان, كوبىنە قاراتۇياققا جاقىن الىپ كىرگىزەدى. اتتىڭ اقتۇياعىنا شەگە بويلاپ كىرىپ كەتسە, ول بىر ايداي اياعىن دۇرىس باسا المايدى.

تاعانىڭ ەڭ بىر قۇدىرەتتى جەرى مىناۋ: بارىمتا-سارىمتا كەزىندە ابدەن بابىنا كەلگەن ايعىرلاردىڭ ارتقى ەكى اياعىن ەمشەك تاعامەن (قايىرما, بۇرشىك) تاعالايدى. سوسىن وزى وشتەسكەن, قاستاسقان جەرگە قويا بەرەدى. سول ايعىر كەز كەلگەن ۇيىردە جۇرگەن كوبەڭ نەمەسە بەلى بوساپ قالعان ايعىردىڭ بيەلەرىن تارتىپ الىپ, وزىنىڭ جەرىنە الىپ كەلەدى. جاز بويى مىنگەن اتتىڭ قىستان امان, كۇيلى شىعۋى ۇشىن كوبىنە ەمشەك تاعامەن تاعالايدى. ويتكەنى ۇشەمشەك تاعانىڭ سوعىلۋى قيىن جانە تاپتىرمايدى.

ونەردىڭ ىشىندەگى ەڭ جوعارعىسى – ۇستالىق ونەر. تەمىرشىلىكتى جوعارى قوياتىن سەبەبى – داۋىت پايعامباردان قالعان ونەر دەپ ەسەپتەيدى. قازاق قاۋىمى داۋىت پايعامباردىڭ ۇستالىعىن ۇلىقتاعان. «داۋىتتەن قالعان كورىك» دەپ, ىسكە كىرىسەر شەبەر «مەنىڭ ەمەس, داۋىتتىڭ قولى» دەپ جۇمىسىن باستايدى. تەمىردى بالقىتاتىن كورىك تۋرالى ايتا كەتكەن جون. قازىرگى بىز قولدانىپ جۇرگەن كومىر تەمىردى بالقىتپايدى. بىز جاقتا قاراعايدىڭ كومىرىمەن بالقىتادى. التايدىڭ «شەگە باتپاس قىزىل قاراعاي» دەگەن تۇرى بار. سونى جاڭقالاپ, وتقا سالادى. ول ابدەن شوق بوپ قىزارعان كەزدە ۇستىنە سۋ قۇيىپ كەپ جىبەرەدى. سوندا ول جەپ-جەڭىل كومىرگە اينالادى. اتامىز سول قاراعايدىڭ كومىرىنە تەمىر بالقىتاتىن.

ادام نەگە سەنسە, سونىڭ كيەسىنەن قورقادى عوي. بىزدىڭ ۇعىمدا كورىكتەن اتتاپ كەتكەن ادام وڭبايتىن بولعان. سونشالىقتى قاجەتتى نارسە بولعان عوي. ال تاعا سوعۋ, شەگە سوعۋ دەگەنىڭىز ۇستالىقتىڭ بەرگى بەتى. ۇستالىقتاعى ەڭ باستى نارسە, شەبەرلىك – اق تەمىر, قارا تەمىر بولسىن, ونىڭ سۋىن ۇستاۋ. بىر نارسەنىڭ سۋىن تاۋىپتى دەپ جاتادى عوي.

تاعانى كەز كەلگەن ادام سوعا الادى. ال ونىڭ شەگەسىن سوعۋ, ياعني تاعانىڭ شەگەسىن جاساۋ الدەقايدا قيىن.

بىزدىڭ التاي جاق – تاستاق جەر. سول ۇشىن تۇيەنى دە تاباندايدى. تاعالاۋدىڭ بىر تۇرى عوي. كون تەرىنى ۇش-تورت قاباتتاپ, كيگىزەدى. وگىز بەن سيىردى دا تاعالايدى. ولاردىكىن «اي تاعا» دەپ اتايدى. اتتىڭ تاعاسى دوعا بوپ كەلسە, بۇلاردىكى تاعانىڭ جارتىسىنداي بولادى. اتتى تاعالاۋ اسا قيىن شارۋا ەمەس دەدىك. ال سيىر مەن وگىزدى مىقتى تاعاشىلار عانا تاعالايدى. سوسىن قوشقاردىڭ, قۇلجانىڭ مۇيىزىنەن ولشەپ كەسىپ الىپ, وعان كەلمەسە وتقا قىزدىرىپ يىپ تە تاعا جاسايدى. بۇنى «مۇيىز تاعا» دەيدى. مۇنىڭ شەگەسىن سيىردىڭ مۇيىزىنەن جاسايدى. مۇيىز شەگەنىڭ ۇشىن قايتارۋ ۇشىن وتپەن قارىپ قايتارادى.

بىزدىڭ داستانداردا, باتىرلار جىرىندا «اتىن تورت تاعالاپ, بەس تاعالاپ» دەگەن تىركەستەر كەزدەسەدى. ول – جولدىڭ الىستىعىن, كۇردەلىلىگىن بىلدىرەتىن ولشەم. تاستاق جەر مەن قۇمداۋىت جەرمەن جۇرسە, تاعا تەز توزادى. تورت تەسىگى بار تاعانى ەكى كوزدى تاعا, ال التى تەسىگى بار تاعانى ۇش كوزدى تاعا دەپ اتايدى. بىزدىڭ اتتاردى تىك تۇرىپ تاعالايدى. ال كوپتەن وتىرىقتانعان جەرلەردە دارعا اسىپ تاعالايدى. نە بولماسا اتتى جىعىپ تاعالايدى. «تاعاشى تاعاشى ەمەس, ۇستاۋشى تاعاشى» دەگەن سوز بار. ياعني, اتتىڭ قاراتۇياعىنان مىقتاپ ۇستاپ تۇرۋ ۇشىن ۇلكەن كۇش كەرەك. بايگەگە شاباتىن اتتاردى جاڭادان تاعالامايدى. قاساڭ, ەسكى تاعالاردى تاعالايدى. جاڭا تاعالار اتتىڭ تابانىن قىزدىرىپ جىبەرەدى. بۇل بايگە وتەتىن جەردىڭ تابيعاتىنا بايلانىستى. تاعاعا ۇيرەنىپ العان اتتار بولادى, ولار تاعانى سۇيىپ شابادى. ال تاعاسىز بولسا تاستى جەردە تاسىرقاپ, شابا الماي قالادى. «ەر توستىك» ەرتەگىسىندە:

«التى اياقتى الا اتىڭ –
قۋلىق بيە قۇلىنى,
تابانىنان تاس باسسا,
ماڭدايىنان كۇن وتسە,
التى كۇنگە جاراماس.
جەتى اياقتى جيرەنىڭ –
كارى بيە قۇلىنى,
تابانىنان تاس باتسا,
ماڭدايىنان كۇن وتسە,
جەتى كۇنگە جاراماس» دەگەن سوز بار.

قۋلىق بيە دەگەنىڭىز – ەڭ بىرىنشى تۋعان بيە. كوبىنەسە شاعىر, كوك كوزدى اتتار كۇنگە قاراپ شابادى. «ەر تارعىن» جىرىندا «قۇلا ات قۋسا, قۇمعا قاش; تورى ات قۋسا, تاۋعا قاش; شاعىر ات قۋسا, كۇنگە قاراي شاپ» دەگەن جولدار بار.

باتىرلار جىرىندا:

«كوك ات مىندىم تاعالاپ,

مۇزدان شىقتىم جاعالاپ», – دەگەن تىركەس بار. ۇش ەمشەكتى تاعامەن كەز كەلگەن مۇزدان شاۋىپ وتۋگە بولادى.

اتتىڭ اياعىنىڭ «تۇرا» دەگەن جەرى بار. تابانىنىڭ ويىق جەرى عوي. كەيدە ەمشەك تاعالاردىڭ سىرتىندا دا قالىڭ بوپ مۇز قاتىپ قالادى. سول ۇشىن تاعالاماس بۇرىن اتتىڭ تابانىنا كون تەرىدەن نەمەسە بىلعارىدان تۇياقپەن بىردەي عىپ شاپتايدى, سوسىن بارىپ تاعالايدى. سوندا تۇراسىنا قار تۇرعىزبايدى.

اتتى تەرىس تاعالاۋ دەگەن بولعان. ولاي تاعالايتىن بولسا, وزىڭ باتىسقا كەتىپ بارا جاتساڭ, ىز شىعىسقا كەتىپ بارا جاتقانىڭداي بولادى. بۇل بىرىنشىدەن, ىزدەن اداستىرسا, ەكىنشىدەن, بالعا تەرىس تۇسەدى. بال دەگەنىڭىز – بالشىنىڭ, قۇمالاقشىنىڭ قولىنداعىسى.

«ماحاببات سىيلاعان تاعا»

ۇشقوڭىردىڭ ۇشىنشى قوڭىرىنىڭ ەتەگىندە, ارىبي دوستىڭ ۇيىندە ات تاعالاۋدىڭ قىر-سىرى تۋرالى اڭگىمە ەستىدىك. ەسكى, قاساڭ تاعالاردىڭ بىرنەشەۋى بار ەكەن. الگىندە ايتقان كورىگى دە ساقتاۋلى تۇر. اتادان قالعان مۇرا. «اتامنىڭ يىسى بار» دەپ, قايتا-قايتا يىسكەيدى.

قوش, بىر ماقالا جازۋ بارىسىندا تاعا جايلى كوپ جايعا قانىق بولدىق. ماسكەۋدە بىر جىل وقىپ كەلگەن بىر دوسىمنان ورىس حالقىنىڭ تاعامەن بايلانىسى تۋرالى سۇراپ ەدىم. وندا دا كەز كەلگەن ۇيدە ىلۋلى تاعا تۇراتىنىن ايتتى. تىپتى تاعاعا ۇقساتىپ توقاش پىسىرىپ, تاعا ورنىنا ىلىپ قويادى ەكەن. ابدەن شىرىپ كەتكەنشە تۇراتىن كورىنەدى. قۇدايعا شۇكىر, تاعا ىلسە دە بىزدىڭ قازاق مۇنداي وبالدىققا بارعان ەمەس. تارىزى, دۇكەننەن ساتىپ اپ جەپ جۇرگەن تاعاعا ۇقساس بالىشتەر دە سول ورىس حالقىنان كەلگەن بولسا كەرەك.

تاعى بىر قىزىق جاي: اقش-تا نيۋ-پليمۋت دەگەن قالا بار. قالاعا تاعىلعان لاقاپ اتاۋ – «الەمدەگى ەڭ ۇلكەن تاعا». نەگە-دۇر, قالانىڭ قۇرىلىسى كادىمگى تاعاعا ۇقساتىپ جاسالعان.

بىزدىڭ وڭتۇستىكتىڭ قازاقتارى ناعاشىنى «تاعا» دەپ اتايدى. بۇل دا قىزىق جاي. باسقا وڭىردىڭ ادامدارى ۇشىن قۇلاققا توسىن ەستىلەدى. بۇنىڭ كادىمگى تاعاعا قاتىسى جوق پا ەكەن دەپ, ونىڭ دا تۇبىرىنە ۇڭىلدىك. سويتسەك, پارسى تىلىندە «تاع» سوزى تۋىس دەگەن ماعىنا بەرەدى ەكەن. ال «اشى» – قىز بالا ماعىناسىندا. ەرتەرەكتە بۇل سوز بارلىق جەردە سولاي ايتىلىپ جۇرگەن دە, كەيىن «ت» دىبىسىنىڭ ورنىن «ن» دىبىسى باسقان-مىس. وعان تاعى بىر دالەل – تىعىز-نىعىز. يا, بۇل بىز ايتىپ وتىرعان تاعانىڭ ومونيمى عانا بولىپ شىقتى.

قاراتابان ستۋدەنت كەز. جاستىق شاقتىڭ بارى – ماحاببات ماۋسىمى. دوسىم بىر سۇلۋعا عاشىق ەكەن. وزىنىڭ ايتۋىنشا, قىز دا «ۇيىرگە قوسىلماعان», عاشىقتىڭ كوزى تۇسسە دە, سوزى تۇسپەگەن ۋىز ەكەن. بىزدىڭ دوسقا دا جۇردىم-باردىم كونبەي جۇر. ايتكەنمەن ىنتىق جۇرەك ودان قايتپايدى. الىپ-ۇشىپ بارادى دا تۇرادى. قىستىڭ اياعى, جەر الاقانشىقتانىپ جاتقان كەز ەكەن, دوسىمىز الگى ارۋعا جول تارتىپ بارا جاتادى. تروتۋاردان قاشقاقتاپ, ادەيى قارا جەرمەن جۇرىپتى سول كۇنى, قۇدايا تاۋبا. كەنەت اياعىنا الدەنە ىلىنىپ, ورالا كوتەرىلىپ, الدىنا توپ ەتىپتى. سويتسە, تاعا. كادىمگى تاعا! وزى دە ات تاعالاپ ەر جەتكەن, جازباي تانيدى. ىلە كوتەرىپ, قالتاسىنا سۇڭگىتە قويادى. سول كۇنى الگى ارۋ دا دوسىمىزدىڭ كوڭىلىن قابىل الىپتى. «تاعا جولىققاندا سونى ىرىمداپ ەدىم» دەيدى دوسىم.

تاعا تۋراسىندا تاعى بىر قىزىق اڭگىمە ەستىپ ەدىم. «قاشقان قويان جاتقان قوياندى ىلە كەتەدى» دەيدى, سونى دا جازا كەتەلىك. اۋىلدا وسكەن, «ات تاعالاپ, اتان قومداپ ەر جەتكەن» اقىن دوسىمنىڭ بىرى ايتقان اڭگىمە.

ارينە, بىزدىڭ قازاق جوققا سەنە بەرمەيدى. ۇيىنە تاعا ىلىپ قويعان تانىس-بىلىستەردەن سۇراعانىمدا, ونى نە ۇشىن ىلگەنىن وزدەرى دە بىلمەيتىن بولىپ شىقتى, شىنىندا. بۇل سول بوداندىقپەن كەلگەن نانىم سەكىلدى كورىنەدى.

قىتايدا تۇراتىن قازاق باۋىرلارىمىزدا  مۇنداي داستۇر جوق ەكەن. قازاقتىڭ بايىرعى سالت-داستۇرىن مىقتاپ ۇستاناتىنىن ەسكەرسەك, بۇل دا بىر سەبەپ. دەگەنمەن, قازاقتىڭ ات ابزەلدەرىنە اسا قاتتى كوڭىل اۋدارعانى, ولارعا قۇرمەتپەن قارايتىنى الى كۇنگە سول قالپى. بالكىم, سول ۇرمەتتىڭ بىرى شىعار. اسقار سۇلەيمەنوۆتىڭ وزى دە ۇيىنە تاعا ىلىپتى دەگەندى ەستىپ ەدىك. سونى انىقتاۋ ۇشىن اسەكەڭنىڭ جارى الييا بوپەجانوۆا اپايىمىزعا حابارلاسىپ ەدىك, ونى راستاي المادى. دەگەنمەن ات ابزەلدەرىنە ەرەكشە قۇرمەتپەن قاراعانىن, جىلقى دەسە اسەكەڭنىڭ اڭگىمەسى تاۋسىلمايتىنىن ايتتى.

تاعا تۋرالى اڭگىمەنى قالاي ايتساق تا, جاعالى التىن ەردىڭ تۇلپارى كۇمىس تاعالى…

aslan-tilegenاسىلان تىلەگەن

«اق جەلكەن» جۋرنالى, №1

دوباۆيت كوممەنتاريي

ۆاش e-mail نە بۋدەت وپۋبليكوۆان. وبيازاتەلنىە پوليا پومەچەنى *

Please Do the Math      
 

موجنو يسپولزوۆات سلەدۋيۋششيە HTML-تەگي ي اتريبۋتى: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>