راحات جاقسىباي: كوكپارشىلار كوشپەندىلەر ويىندارىنا وز اتىمەن بارادى

Raqat Zh.

 ەسكەرتۋ!!!

سۇقبات الىنعاننان كەيىن قر مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى ەلدەگى جاعدايعا بايلانىستى جاقىن ارادا وتەتىن سپورتتىق شارالارعا بەلگىسىز مەرزىمگە شەكتەۋ قويدى. وسىعان بايلانىستى 15 ناۋرىزدا الماتى وبلىسىندا وتەدى دەپ جوسپارلانعان داستۇرلى ساداق اتۋدان رەسپۋبليكالىق اشىق تۋرنير جانە 27 ناۋرىز بەن 4 ساۋىر ارالىعىندا وتۋى تيىس قازاقستان چەمپيوناتى وتپەيتىن بولدى.

بيىلعى جىلى ۇلتتىق سپورت قاۋىمداستىعىنىڭ كۇنتىزبەلىك جوسپارىندا الەمدىگى بار, حالىقارالىعى بار, رەسپۋبليكالىعى بار بىراز جارىس قامتىلعان بولاتىن.

دەگەنمەن, قازىرگى الەمدىك احۋالعا بايلانىستى بۇل سايىستار تىزبەگىنە بىراز وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. وسىعان بايلانىستى بيىلعى جىلى وتەتىن جارىستارعا ەل سپورتشىلارىنىڭ قاتىسۋ-قاتىسپاۋ ماسەلەسى توڭىرەگىندە قاۋىمداستىقتىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى راحات جاقسىبايمەن سۇحباتتاسقان ەدىك.

- وزىڭىز بىلەسىز, وتكەن جىلى وزبەكستان كوكپاردان ىى الەم چەمپيوناتىن وتكىزەتىن بولعان. دەگەنمەن تۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى قىركۇيەك ايىنا جىلجىتتى. ودان كەيىن بيىلعى جىلدىڭ ناۋرىزىندا وتكىزەتىندىكتەرىن جارييالادى. قازىرگى الەمدەگى كوروناۆيرۋس ماسەلەسىنە قاتىستى وزگەرىستەر بار ما, الدە وتكىزە بەرەمىز دەپ وتىر ما؟

- وتكەن جىلى وزبەكستاننىڭ “ۋلاك كوكپار” فەدەراتسيياسى كوكپاردان ىى الەم چەمپيوناتىن كۇزدە وتكىزەمىز دەگەن. الايدا, وزدەرىندەگى بىر جاعدايعا بايلانىستى بيىلعى ناۋرىز ايىندا وتكىزەتىنىن حابارلاعان بولاتىن. سول بويىنشا بىز دە جۇمىستار جاساپ, چەمپيوناتقا باراتىن قۇرامدى بەلگىلەپ, دايىندىق جۇمىستارىن باستاعان ەدىك. الايدا وزبەكستان تاراپى رەسمي حات جىبەردى. وندا كوروناۆيرۋسقا قاتىستى كوكپاردان ىى الەم چەمپيوناتى وتكىزىلمەيتىنىن ايتقان. بۇعان دەيىن دە اۋىزشا حابارلاعان بولاتىن. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, قازىر شەكارالار جابىلىپ جاتىر. ونىڭ ۇستىنە, سپورتشىلار اتتارىن دا الا كەلۋلەرى كەرەك بولادى.

- قانشا ۋاقىتقا دەيىن شەگەرەتىنىن ناقتى ايتقان جوق پا؟

- ولاردا دا بىزدەگى سەكىلدى جاعداي. حالىقارالىق سايىستارىن بەلگىسىز ۋقىتقا دەيىن شەگەرىپ جاتىر. شەكارالارى جابىلدى. بىراق ناقتى قانشا ۋاقىتقا دەيىن شەگەرىلگەنى بەلگىسىز.

بىزدە دە حالىقارالىق, الەمدىك دەڭگەيدەگى سايىستارعا قاتىسۋدى شەگەرە تۇرۋ ماسەلەسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى تاراپىنان ەسكەرتىلدى. مينيسترلىكتىڭ بارلىق فەدەراتسييالارعا تاراتقان حاتى بار. وندا مينيسترلىك جانىنان قۇرىلعان ارنايى شتابتىڭ شەشىمى بويىنشا بىرىنشى جارتىجىلدىقتا كوروناۆيرۋس قاۋپى بويىنشا ۇش ساناتتا كورسەتىلگەن (قر باس سانيتارى جانداربەك بەكشيننىڭ ارنايى قاۋلىسى بويىنشا – ە.ج.) ەلدەرگە جانە وزگە دە شەت مەملەكەتتەردە وتەتىن جارىستارعا سپورتشىلاردى جىبەرمەۋدى سۇراعان مينيسترلىك. وسىعان بايلانىستى ۇلتتىق سپورت قاۋىمداستىعىنىڭ 2020 جىلعى كۇنتىزبەلىك جوسپارىنا بىراز وزگەرىس ەنگىزىلدى.

مىسالى, 27-31 مامىردا جامبى اتۋ بويىنشا وڭتۇستىك افريكا ەلىندە ساداق اتۋدان قازاق ستيلىن قوسىپ, ۇلكەن جارىس وتەدى. الايدا, كوروناۆيرۋس ماسەلەسىنە بايلانىستى, بىزدىڭ سپورتشىلار ول جارىسقا قاتىسپايدى. بۇل جارىس تا بىزدىڭ كۇنتىزبەلىك جوسپارىمىزعا ەنگىزىلگەن بولاتىن.

اۋدارىسپاق پەن تەڭگە ىلۋدەن الماتى وبلىسىندا الەم چەمپيوناتىن وتكىزۋ جوسپارلانعان. ازىرگە بۇل جوسپار كۇشىندە. دەگەنمەن, الداعى ۋاقىتتا جاعدايعا بايلانىستى وزگەرىپ كەتۋى دە ىقتيمال. ماۋسىم ايىنا جوسپارلانعان.

- دەگەنمەن ىشكى جارىستار وتە بەرەتىن شىعار؟

- ارينە. ەلىشىلىك جارىستار وتە بەرەتىن بولادى. 27 ناۋرىز بەن 4 ساۋىر ارالىعىندا شىمكەنتتە قازاقستان چەمپيوناتى وتەدى. ول جەردە كوكپار, اۋدارىسپاق, تەڭگە ىلۋ جانە جامبى اتۋ بويىنشا ەل چەمپيونى انىقتالادى.

وسى چەمپيوناتتان كەيىن بىردەن ايگىلى كوكپارشىمىز ابىلحان داۋىلباەۆ اتىنداعى تۋرنير وتەدى. بۇل تۋرنير دە اشىق تۋرنير تۇرىندە وتەدى. شەتەلدىك سپورتشىلاردى دا شاقىرامىز دەگەن جوسپار بولعان. الايدا, جاعدايدى كورىپ وتىرسىزدار. ەندى رەسپۋبليكالىق اشىق تۋرنير رەتىندە وتەتىن بولادى.

- جاقىندا تۇركيياعا بارىپ قايتقاندارىڭىزدان حاباردارمىز. وندا وتكەن جىلى الماتىدا وتكەن فورۋمنىڭ جالعاسى, ياعني ۇشىنشى فورۋم وتتى. قانداي شەشىمدەر, قانداي وزگەرىستەر بولدى؟

- وتكەن ايدىڭ 22-23-ى كۇندەرى تۇركييانىڭ انتالييا قالاسىندا بۇكىلالەمدىك ەتنوسپورت كونفەدەراتسيياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ىىى فورۋم وتتى. ەستەرىڭىزدە بولسا, 2018 جىلدان بەرى قازاقستان بۇل ۇيىمعا مۇشە. بيىل تۇڭعىش رەت بۇكىلالەمدىك ەتنوسپورت كونفەدەراتسيياسىنا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ جەكە جيىنى وتتى. ول ۇيىمعا 13 ەلدەن 16 ۇيىم مۇشە بولعان. ياعني 2018 جىلى بىز ۇيىمعا العاشقى بولىپ تىركەلسەك, بىزدەن كەيىن 15 ۇيىم قاتارعا قوسىلدى دەگەن سوز. بۇل – بىرىنشى.

ەكىنشىدەن, وسى جيىن بارىسىندا 6-7 ەلدىڭ وسى سالاعا جاۋاپتى مينيسترلەرىنىڭ ەتنوسپورتتى دامىتۋعا بايلانىستى قول قويۋ راسىمدەرى وتتى.

ۇشىنشىدەن, ايرىقشا اتاپ وتۋگە بولاتىن تاعى بىر جيىن ول – كوكپارمەن بايلانىستى, اتاپ ايتقاندا, بيىل تۇركييادا وتەدى دەپ جوسپارلانعان دۇنيەجۇزى كوشپەندىلەر ويىندارىنداعى كوكپار ويىنىنىڭ ەرەجەسى تالقىلاندى. جيىنعا قازاقستان, قىرعىزستان, وزبەكستان, تاجىكستان, رەسەي, موڭعولييا, اۋعانستان, ۆەنگرييا جانە جيىن تىزگىنىن ۇستاعان ەل – تۇركييا قاتىستى. جيىندا بىر عانا ماسەلە – كوشپەندىلەر ويىندارىنداعى كوكپار ەرەجەسى قارالدى.

جيىننىڭ وتۋىنە تۇركييا تاراپى مۇرىندىق بولدى. سەبەبى ويىندى وتكىزەتىن ەل رەتىندە سوڭعى شەشىمد سولار قابىلداۋ كەرەك قوي. كوكپار ەرەجەسىنە قاتىستى تاعى دا داۋىس بەرۋ وتتى. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر 2019 جىلى اقپاندا نۇر-سۇلتان قالاسىندا دا وسى ماسەلەگە قاتىستى جيىن وتىپ, ارنايى شەشىم قابىلدانعان بولاتىن. وندا دا وسى 9 ەل قاتىسىپ داۋىس بەرگەن. ول كەزدە دە ورتاق شەشىمگە كەلگەن بولاتىنبىز. بىز سول جيىن قورىتىندىسىن نەگىزگە الدىق.

- وسى جولعى جيىنعا قىرعىزستان تاراپىنان كىمدەر قاتىستى؟

- تۇركيياداعى جيىنعا قىرعىزستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كوكبورۇ فەدەراتسيياسىنىڭ باسشىسى جانە قىرعىزستان جوگوركۋ كەنەشىنىڭ دەپۋتاتى قاناتبەك يساەۆ مىرزا كەلدى. باسقا دا كوكبورۇ فەدەراتسيياسىنا قاتىستى لاۋازىمدى ازاماتتار تالقىلاۋعا دا, داۋىس بەرۋگە دە, ت.ب. رەسمي شارالاردىڭ بارىنە قاتىستى. جيىنعا مودەراتورلىق جاساعان تۇركييا ۇلتتىق سپورت فەدەراتسيياسىنىڭ باسشىسى, بۇكىلالەمدىك ەتنوسپورت كونفەرەنتسيياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى حاكان قازانجى جيىن قورىتىندىسىن جارييالادى.

- ناتيجە قانداي بولدى؟

- بۇكىلالەمدىك “كوكپار” قاۋىمداستىعىنىڭ 2019 جىلعى اقپاندا شىعارعان ورتاق ەرەجەسىن قابىلدايمىز با, جوق پا دەگەن ماسەلە عوي, نەگىزى. ناتيجە وتكەن جىلعىداي – قىرعىزستان تاراپىنان باسقا ەلدىڭ بارلىعى اقپان شەشىمىن قابىلدادى. ناتيجەدە, كوشپەندىلەر ويىندارىندا كوكپار شەڭبەرگە وينالادى. تۇركييا ەلى سول جيىن بارىسىندا “قىركۇيەك ايىندا بۋرسا قالاسىندا وتەتىن دۇنيەجۇزى كوشپەندىلەر ويىندارى بۇكىلالەمدىك “كوكپار” قاۋىمداستىعى ۇسىنعان ەرەجەمەن وينايتىن بولامىز” دەپ ارنايى مالىمدەدى.

- بۇعان دەيىن “قىرعىزستان مەن تۇركييا اراسىندا مەملەكەتارالىق كەلىسىم بولدى” دەگەنگە ساياتىن اقپارات تاراعان ەدى…

- يا, اقپارات بولعانى راس. بىراق ول كوكپار ەرەجەسىنە بايلانىستى ەمەس, كەرىسىنشە كوشپەندىلەر ويىندارىنىڭ قاتارىنا تاعى بىرنەشە ويىندى قوسۋ ماسەلەسى قاراستىرىلعان. بىراق ول كوكپار ويىنىنىڭ ەرەجەسىنە اسەر ەتپەيدى. تۇركييا تاراپى دا قانداي ويىنداردى قوسۋعا بولادى دەگەن سۇراۋ تاستاپ وتىر. سەبەب, جوعارىدا ايتقانىمىزداي, قانداي ويىندار قامتىلاتىنىن, ويىننىڭ فورماتىن, تۇرىن ويىندى وتكىزۋشى مەملەكەت بەكىتەدى.

- بىزدىڭ ەل قانداي دا بىر سپورت تۇرىن قوسۋعا ۇسىنىس جاسادى ما؟

- قازىرگى كەزدە كوشپەندىلەر ويىندارىنىڭ قاتارىندا “قۇسبەگىلىك” جوق. بىز ازىرگە وسى ساياتشىلىق ونەرىن قوسۋدى ۇسىنباقشىمىز. سونىمەن قاتار, تاعى بىرنەشە ويىن تۇرىن ۇسىنىپ قالۋىمىز مۇمكىن.

- قۇسبەگىلىك دەمەكشى, بيىل قۇسبەگىلىكتەن الەم چەمپيوناتىن وتكىزۋ جوسپاردا بار ەدى.

- بۇل ەندى قىسقى مەزگىلگە جوسپارلانعان شارا عوي. كوروناۆيرۋس ماسەلەسى وعان دەيىن جالعاسا بەرمەيتىن شىعار دەگەن ۇمىتىمىز بار.

ۇكىمەتتىڭ باقىلاۋ كەزەڭى رەتىندە بەلگىلەگەن ۋاقىتى 1 شىلدەگە دەيىن. بىزدە 3-6 شىلدە ارالىعىندا نۇر-سۇلتان ەتنوفەست فەستيۆالىنىڭ اسىندا “التىن جەبە” وتەدى. بۇل سايىس بويىنشا شەتەلدىك سپورتشىلارعا حابارلاندىرۋ بەرىپ قويدىق. ارينە, قاتىسۋشى مەملەكەتتەر دە جاعدايدى تۇسىنىپ, بىلىپ وتىر, قانداي دا بىر وزگەرىستەر بولىپ جاتسا, تۇسىنىستىكپەن قارايتىنىنا سەنىمىمىز مول.

- ەكى جىلدان بەرى موڭعوليياداعى قانداستارىمىز بايان-ولگييدە اۋدارىسپاقتان ازييا چەمپيوناتىن وتكىزۋدى جوسپارلاپ كەلەدى. بيىل دا وتكىزەمىز دەگەن جوسپارلارى بار ەكەن. دەگەنمەن قازىرگى جاعدايدى كورىپ وتىرمىز. ولار بۇل سايىستىڭ ۋاقىتىندا وتەتىن-وتپەيتىنى تۋرالى مالىمدەمە جىبەرگەن جوق پا؟

- ازىرگە بايان-ولگييدەگى باۋىرلارىمىز سايىس ۋاقىتىنىڭ وزگەرۋىنە قاتىستى ەشقانداي ەسكەرتۋ جاساعان جوق. ازىرگە بىزدەگى حالىقارالىق سايىستار كۇنتىزبەسىندە بار. شىلدە ايىندا بايان-ولگيي ايماعىنىڭ 80 جىلدىعى اياسىندا وتەتىنى ايتىلعان.

- جالپى وسى سالادا جۇرگەنىڭىزگە بىرنەشە جىل بولدى. شەتەلدەردە دە جيى بولىپ تۇراسىز. وزگە ەلدەردىڭ ەتنوسپورتقا دەگەن قىزىعۋشىلىعى قانداي؟

- تۇركييادا وتكەن فورۋمنان دا بايقاۋعا بولادى, مەحسيكا دا, بانگلادەش تە, يندونەزييا, مالايزييا, كورەيا ت.ب. قاتارلى ەلدەردە وزدەرىنىڭ داستۇرلەرىن تانىپ, داستۇرلەرىنە ورالۋ بار. ونىڭ وزى, كوپ ەلدە جەكە ازاماتتاردىڭ قىزىعۋشىلىعىمەن, سولاردىڭ ەنتۋزيازمىمەن ىسكە اسادى. بىزدە دە سونداي. بىراق بىزدەگى ەرەكشەلىك – مەملەكەتتىك قولداۋ بار. مەملەكەتتىك جۇيەمەن بايلانىستىرىلعان ۇلتتىق سپورتتىڭ دەڭگەيى جوعارى. بۇل بىزدەن باسقا ەلدەردە جوق دەسەك تە بولادى.

بىزدىڭ تاجىريبەگە وزگە ەلدەر قىزىعا قارايدى. 2019 جىلى جەلتوقسان ايىندا يسپانييادا وتكەن حالىقارالىق 51-شى “قۇسبەگىلەر” كونفەرەنتسيياسىنا قاتىستىم. تۇركييادا وتكەن بۇكىلالەمدىك ەتنوسپورت كانفەدەراتسيياسى مۇشەلەرىنىڭ العاشقى جيىنىندا دا بولدىم. وسى جيىنداردا ۇلتتىق سپورتتى مەملەكەتتىك قولداۋداعى بىزدىڭ ەلدىڭ تاجىريبەسى تۋرالى ايتىلدى. مىسالى, قازىرگى كەزدە ۆەنگرييا ۇلتتىق سپورتتى اۋىلشارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ قۇرامىنا ەنگىزگەن. سولار ۇلتتىق سپورتتى مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ تەتىكتەرىن بىزدىڭ ەلدىڭ تاجىريبەسىنەن الىپ, بىزبەن تاجىريبە الماسىپ وتىر.

وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, ۆەنگرييا وتكەن جىلى بىزدىڭ ەلدىڭ كوكپارشىلارىمەن جولداستىق كەزدەسۋ وتكىزىپ, تۇڭعىش رەت “ديپلوماتييالىق كۋبوك” تاپسىردى. 6 كوماندا قاتىستى.

سونىمەن قاتار, وزبەكستان تاراپى دا بىزدىڭ وبلىستارداعى ۇلتتىق سپورت مەكتەپتەرى مەن كلۋبتارىمىزدىڭ جۇمىس جۇيەسىنە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر.

مۇنان بولەك, مىسالى ارگەنتينادا پاتو دەگەن ويىن بار. ات ۇستىندەگى باسكەتبول دەۋگە بولادى. سول ارگەنتينانىڭ پاتو فەداراتسيياسى وكىلدەرىمەن وتكەن جىلى قىركۇيەكتە جانە بيىل اقپان ايىندا تۇركييادا كەزدەستىك. شىمكەنت قالاسىندا وتەتىن قازاقستان چەمپيوناتى اياسىندا (3-4 ساۋىر) بۇكىلالەمدىك “كوكپار” قاۋىمداستىعىنىڭ كونفەرەنتسيياسىن وتكىزۋ جوسپاردا بار. بۇل جيىنعا سپورتشىلار ەمەس, فەدەراتسييالاردىڭ باسشىلارى قاتىسادى. وسى جيىنعا ارگەنتينا تاراپى دا شاقىرىلدى. ولار وسى بۇكىلالەمدىك “كوكپار” قاۋىمداستىعىنا كىرۋگە نيەت بىلدىرىپ وتىر.

- كۇنتىزبەلىك جوسپارداعى ەلىمىزدە وتەتىن شارالارعا ورالايىقشى. جوسپارعا ەنگەن حالىقارالىق سايىستاردىڭ بىرى – كۇزگە تامان الماتىدا وتەدى دەگەن الامان بايگەدەن ى ازييا چەمپيوناتى بولاتىن. تولىعىراق توقتالىپ كەتسەڭىز.

- جالپى, جوعارىدا ايتقانىمداي, ەلىمىزدە وتەتىن نەمەسە وزگە ەلدەردە وتىپ, بىزدىڭ سپورتشىلار قاتىسادى دەپ بەلگىلەنگەن حالىقرالىق جارىستارعا قاتىستى ازىرگە ناقتى شەشىم جوق. سەبەبى قازىرگى الەمدىك جاعدايدى وزدەرىڭىز دە بىلىپ وتىرسىزدار. سوندىقتان الامان بايگەدەن وتەتىن ى ازييا چەمپيوناتى دا ازىرگە تولىق شەشىمىن تاپقان جوق.

ارينە, وتەتىن مەزگىلى كۇزگە تامان بولعاندىقتان, جاعداي وزگەرىپ جاتسا, وتكىزۋىمىز دە مۇمكىن. ناقتى اقپاراتتى جاعدايعا بايلانىستى ايتا الامىز.

- ەكى جىلدا بىر رەت وتكىزۋ تۋرالى شەشىمگە بايلانىستى بيىل “التىن تۇلپار” الامان بايگەسى كۇنتىزبەدە جوق. دەگەنمەن, ودان باسقا رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە ۇلكەن بيگە وتەتىن بولار؟

- يا, بيىل “التىن تۇلپار” كۇنتىزبەلىك جوسپاردا جوق. دەگەنمەن, وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, كەيدە ىس-شارالار بەلگىلى بىر مەرەيتويعا, تۇرلى جاعدايلارعا بايلانىستى وزگەرىپ وتىرۋى مۇمكىن. قازىرگى جاعدايدا ابايدىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىنا بايلانىستى “التىن تۇلپار” مەرەيتوي باعدارلاماسىنا ەنگىزىلۋى مۇمكىن. الايدا, ازىرگە جاعداي ناقتى ەمەس. اباي تويى تامىز ايىنا جوسپارلانعانىن بىلەسىزدەر, وعان دەيىن ازىرگە ۋاقىت بار.

- كوپتەن ايتىلىپ جۇرگەن, بۇعان دەيىن دە كۇنتىزبەلىك جوسپارعا بىرنەشە رەت ەنگىزىلىپ, وتپەي كەلگەن بىر شارالار بار ەدى. ول – جۇلدىزدى كوكپار, اۋدارىسپاقتان شوۋ تۇرىندە سايىس ۇيىمداستىرۋ بولاتىن. بيىل دا وسى ويىندار جوسپارعا كىرىپتى. وتكىزۋگە مۇمكىندىك بار ما؟

- “جۇلدىزدى كوكپاردىڭ” جەكەلەگەن كورىنىستەرىن وڭىرلەر جاساپ جۇر. بىر بايقاعانىمىز, بۇل شارالاردى الى دە تولىقتىرىپ, پىسىرۋ كەرەك ەكەن. دەگەنمەن, كوكپارعا قاتىسى جوق ازاماتتاردىڭ كوكپار تارتىپ, ات سپورتىنا, ۇلتتىق سپورتقا دەن قويا باستاعانىن بايقاپ جۇرمىز. سوعان قاراعاندا, بۇل ويىن دا وز كەزەگى كەلگەندە پىسىپ-جەتىلەدى دەپ ويلايمىن.

ال اۋدارىسپاققا كەلەر بولساق, جوسپار بويىنشا 25-26 ساۋىردە تۇڭعىش رەت نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى تسيرك الاڭىندا “قازاقستان قابىلانى” اتتى جوبانى ىسكە اسىرامىز با دەگەن ويىمىز بار. بۇل رەسپۋبليكالىق جارىس, حالىقارالىق ەمەس, كەدەرگىلەر بولا قويادى دەپ ويلامايمىز. بۇل سايىستا ار وڭىردەن ەكى سپورتشىدان 32-33 قاتىسۋشى بولادى دەگەن بولجام بار. ابساليۋتتىك سالماق 80 كەلىدەن جوعارى بولادى.

- بۇرىننان اۋدارىسپاقپەن اينالىسىپ جۇرگەن سپورتشىلار قاتىسا ما؟

- قاتىسا الادى. ەشكىمگە شەكتەۋ جوق.

- وندا جاڭاعى ايتىپ وتىرعان ابساليۋتتىك چەمپيوندىقتى بىرجان قوساليەۆ پەن سىرىم ىزباساروۆ, بولماسا ارمان ساعىنباەۆ پەن ەرمەك جاپىشەۆتىڭ بىرى الىپ كەتەدى عوي؟

- ارينە, اتالعان جىگىتتەردىڭ اۋدارىسپاقتىڭ الىپتارى ەكەنىن بىلەمىز. ابساليۋتتىك سالماقتا قازاق كۇرەسىنىڭ مىقتى پالۋاندارى كەلىپ قاتىسۋى مۇمكىن, وزىن دايىنداپ, ارنايى كەلسە. سايىستىڭ ناقتى وتەتىنى تۋرالى تولىعىراق بىر اي بۇرىن حابارلايتىن بولامىز.

- دۇنيەجۇزى كوشپەندىلەر ويىندارىنا باراتىن كوكپارشىلارىمىز وز اتتارىمەن بارا ما, الدە ويىن وتكىزۋشى تاراپ ات دايىنداپ بەرە مە؟

- بىزدىڭ كوماندا وز اتتارىمەن بارادى. اتتاردى تاسىمالداۋ ماسەلەسى وتە ۇزاق ۋاقىتتى قاجەت ەتەدى ەكەن. اتتاردىڭ قۇجاتتارى بولۋىن ايتپاعان كۇننىڭ وزىندە ولاردىڭ كارانتينگە قويىلۋى, رەسەي ارقىلى وتۋى, ت.ب. دەگەن سەكىلدى ماسەلەلەرى بار. سوعان قاراماستان كوكپارشىلارىمىز وز اتتارىمەن بارادى. قازىرگى ۋاقىتتا وسى باعىتتا سپورتتى دامىتۋ ديرەكتسيياسى, ۇلتتىق سپورت قاۋىمداستىعى, سپورتشىلار – بارلىعىمىز ناقتى جۇمىستاردى ماۋسىم ايىنان باستاپ قولعا الامىز دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز. بىز وز اتىمىزدى الىپ بارۋعا مۇددەلىمىز.

اتتاردى الىپ بارۋ, ونى الىپ قايتۋ, جارىس باستالعانشا سول جەرگە جەتىپ, اتتاردى سول وڭىردىڭ تابيعاتىنا از دا بولسا بەيىمدەۋ بارلىعى وڭاي شارۋا ەمەس.

- كوماندا قۇرامى بەكىتىلدى مە؟

- 27 ناۋرىز بەن 4 ساۋىر ارالىعىندا شىمكەنتتە وتەتىن قازاقستان چەمپيوناتىنان كەيىن انىقتالادى.

- قازاقستان چەمپيوناتى دەمەكشى, بيىلعى ويىندا قانداي بىر وزگەشەلىك بار ما؟

- بيىلعى جىلى چەمپيونات جەڭىمپازدارىنان كوشپەندىلەر ويىندارىنا باراتىن قۇراما جاساقتالاتىندىقتان بىراز وزگەرىس ەنگىزدىك. اتاپ ايتار بولسام, كوكپار ويىنى بيىل ليگالىق تۇردە وتەدى. بۇل شەشىم وتكەن جىلى 5 جەلتوقساندا وتكەن القا ماجىلىسىندە تالقىلانىپ, بەكىتىلگەن بولاتىن. ياعني 6 كوماندا – جوعارعى-ليگا, قالعان كوماندالار – بىرىنشى ليگا بولادى. فۋتبولدىڭ, باسقا دا ويىنداردىڭ فورماتى سەكىلدى.

- قاۋىمداستىقتىڭ قارجى ماسەلەسى جايلى نە ايتاسىز؟

- ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ قۇرامىندا 6 سپورتتىڭ تۇرى بار. قاۋىمداستىققا بولىنگەن قارجى قانشا قوماقتى بولىپ كورىنگەنىمەن 6 سالاعا بولىنگەن كەزدە شاعىن قارجىعا اينالادى.

بىز قازىر تىكەلەي جۇمىس ىستەپ وتىرعان قارجى مەكەمەسى – مينيسترلىك جانىنداعى سپورتتى دامىتۋ قورى. الى بيىلعى جىلدىڭ قارجىسى بەكىتىلگەن جوق. جوسپارلانعان سايىستارىمىزدى وتكىزۋگە قانشا قارجى بەرەتىنىن بىلمەيمىز. بىر سوزبەن ايتقاندا, قارجى تۋرالى ناقتى اقپارات جوق.

- كوكپارشىلارعا ويىن ماۋسىمى بستالعان كەزدە جالاقى تولەۋ ماسەلەسى قاراستىرىلا ما سىزدەردە؟

- وبلىستارداعى كوكپارشىلار مەكتەپتەردە سپورتشى-ينسترۋكتور رەتىندە, سپورتشى-جاتتىقتىرۋشى رەتىندە تىركەلگەن. كەي وبلىستاردا سپورت كلۋبى رەتىندە قارجىلاندىرىلادى. ونىڭ سىرتىندا ەلىمىز بويىنشا ۇلتتىق سپورتقا نەگىزدەلگەن 13 مامانداندىرىلعان مەكتەپ بار. سول مەكتەپتەردىڭ وز شتاتى, وز وقۋ باعدارلاماسى, وبلىستان بولىنەتىن بيۋدجەتى بار. بۇل بىزگە باعىنىشتى ەمەس. ارقايسىسى جەكە-جەكە. سپورتتىڭ تۇرىنە, وقۋشىسىنىڭ سانىنا, وقىتۋشىلىق قۇرامىنا بايلانىستى جۇمىس ىستەيدى. ال جاپپاي كوكپاردا جۇرگەن كوكپارشىنىڭ تابىسىنا كەلەر بولساق, تويلاردا, باتا كوكپارلاردا سالعان سالىمى ولاردىڭ تابىس كوزى. بۇل – اشىق نارسە. كوماندالىق كوكپاردا كوكپارشى جالاقىسى مەكتەپتەر ارقىلى نەمەسە كوكپار سايىستارى ارقىلى شەشىلەدى.

- وتكەن جىلدىڭ قورىتىندى جيىنىندا ۇلتتىق سپورتتى مەكتەپ باعدارلاماسىنا ەنگىزۋ ماسەلەسى قاراستىرىلعان بولاتىن. سول كەزدە بۇل ۇسىنىس وسى سالا ماماندارى تاراپىنان قىزۋ قولداۋ تاپقان ەدى. سول ۇسىنىس بويىنشا قانداي جۇمىستار ىستەلىپ جاتىر؟

- بىردەن ايتايىن, جەكە پان رەتىندە وقىتۋ وتە قيىن بولادى. قازىرگى كەزدە قازاق كۇرەسى فەدەراتسيياسى بۇل ماسەلەنى پيلوتتىق جوبا رەتىندە جۇرگىزىپ جاتىر. سولاردىڭ ناتيجەسىن كۇتۋ كەرەك. ادامداردىڭ قابىلداۋى قانداي بولادى, مەكتەپتىڭ مۇمكىندىگى قانداي دەگەندەي.

ال جەكە پان رەتىندە وقىتۋ قيىن بولادى دەپ وتىرعانىمنىڭ سەبەبى, بىزگە قاتىستى سپورتتاردىڭ كوبى اتپەن بايلانىستى بولعاندىقتان, بارلىق وڭىردە جاساۋ قيىن. نەگىزى مەكتەپ باعدارلاماسىنداعى دەنەشىنىقتىرۋ پانىنىڭ وقۋلىقتارىندا ۇلتتىق ويىندار ارنايى قاراستىرىلعان. ارينە, ول تەورييا جۇزىندە عانا.

تاعى دا قايتالاپ وتەيىن, قازاق كۇرەسىنىڭ ناتيجەسىن قاراۋ كەرەك. ول بىراز جەڭىلدەۋ. كيىمىن الىپ, سپورت زالىنا كىرىپ, كۇرەسە بەرۋگە بولادى. سونىمەن قاتار, ول مەكتەپ باعدارلاماسىنا دا بىراز ىڭعايلانعان. كەز كەلگەن جەردە ۇيىمداستىرا بەرۋگە بولادى. ال ۇلتتىق سپورتقا كەلگەندە داستۇرلى ساداق اتۋدى مەكتەپ باعدارلاماسىنا بەيىمدەۋگە بولاتىن سەكىلدى.

- 2021 جىلى ەلىمىزدە بۇكىلالەمدىك ەتنوسپورت فەستيۆالى وتەتىنى بەلگىلى. وسى بويىنشا قانداي جۇمىس ىستەلىپ جاتىر؟

- قازىرگى ۋاقىتتا قانداي سپورت تۇرلەرىنەن سايىستار وتەدى دەگەن ماسەلە قاراستىرىلىپ, ۇكىمەتتىڭ قاراۋىنا جىبەرىلدى. جاقىندا شەشىمى شىعىپ قالادى دەگەن ويدامىز.

- جاقىندا Qazsport تەلەارناسى قوعامدىق كەڭەسىنىڭ وتىرىسى وتتى. وسى وتىرىستا ۇلتتىق سپورتقا قاتىستى بىرشاما ماسەلە كوتەرىلگەنىن بىلەمىز. قانداي شەشىم شىعارىلدى؟

- Qazsport بۇعان دەيىن كوكپاردى “كوكپار” دەگەن باعدارلاما رەتىندە بەرىپ كەلگەن بولاتىن. بيىلدان باستاپ كوكپار دوداسىن ترانسلياتسييا رەتىندە بەرەتىن بولادى. ياعني, بۇگىن وتكەن كوكپاردى بۇگىننەن قالتىرماي بەرەدى. سونىمەن قاتار فينالدىق ويىنداردى تىكەلەي ەفيردەن بەرۋ ماسەلەسىن قاراستىرىپ جاتىر. بۇل ۇلتتىق سپورتتى ناسيحاتتاۋدا دا, اقپاراتتىق جىلدامدىق تۇرعىسىنان دا ۇلكەن جەتىستىك بولار ەدى دەپ ويلايمىن.

- اڭگىمەڭىزگە راحمەت!

Erjanەرجان جاۋباي,

baq.kz

دوباۆيت كوممەنتاريي

ۆاش e-mail نە بۋدەت وپۋبليكوۆان. وبيازاتەلنىە پوليا پومەچەنى *

Please Do the Math      
 

موجنو يسپولزوۆات سلەدۋيۋششيە HTML-تەگي ي اتريبۋتى: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>