Метка: Ахмет Тоқтабай
Ахмет ТОҚТАБАЙ. Қазақ жылқысының төзімділігі жазба деректерде
Қазақ жылқысының әлемдегі басқа тұқымдардан өзгешелігі және артықшылығы сол, оның ерекше төзімділігі мен шыдамдылығы. Ғасырлар бойы қазақ халқы аридный зонаның: жаздың аптап ...Жылқыға байланысты әдет-ғұрыптар. Ат тұлдау
Қазақ салтында атпен үйге дүбірлете шауып келу көргенсіздіктің, тәртіпсіздіктің ең жаман түрі. Кісі өлген үйге ғана «ой, бауырымдап», дауыс қылып, ат қойып ...Жылқыға байланысты әдет-ғұрыптар. Ат байлар
Некелесу мен үйлену тойында жылқының атқаратын рөлі ерекше. Күйеу жігіт қалыңдығының аулына тұңғыш барғанда «ат байлар» деп аталатын кәде орындалады. Күйеу астына ...Ахмет ТОҚТАБАЙ. Ат ойындары
Атқа байланысты ойын – сауықтардың, тамашалардың ішіндегі ерекше бағаланатындары бәйге мен көкпар. Бәйге – жүйрік аттардың бәсекесі болса, көкпар – ат пен ...Жылқыға байланысты әдет-ғұрыптар. Тоқымқағар
Жасөспірім бозбала тұңғыш рет сапарға аттанарда туған-туыс, көрші-қолаңдарын шақырып тамақ пісіріліп, дастарқан жайылып, тоқымқағар жасаған. «Жігіттің тоқымы жерде қалмасын, ат-көлігі аман келсін», ...Жылқыға байланысты әдет-ғұрыптар. Жылқышылар қосы
7-8 жасынан баланы жылқышылардың қосына апарып тастайды. Қоста әке-шешесінен жырақта бала өзін ұстай білуге, өз бетімен күнелтуге, ең бастысы қалың жылқыны қайырып ...Ахмет ТОҚТАБАЙ. Ат тағалау
Адамзат жылқыны қолға үйрету үшін ауыздықтан бастап, ер-тұрманның соңғы жабдығы – үзеңгі мен тағаны ойлап табуға дейін бірнеше мыңдаған жылдар уақыт өткен. ...Жылқыға байланысты әдет-ғұрыптар. Бәсіре ат
Жас балаға арнап ат болатын құлынды атап қою салты болған. Оны ұлы жүз қазақтары мен қырғыздар «бәсіре мал», «баланың бәсіресі» деп атайды. ...Жылқы ұрлау
«Жылқы адал адамдарды ұры етеді, бір жылқы үшін елінен, жұртынан айырылады, ел мен ел арасы бүлінеді», — дейді қазақ арасындағы жылқы ұрлығы ...Жылқыға байланысты әдет-ғұрыптар. Ашамайға мінгізу
Ашамайға мінгізу Ер бала үш жасқа толысымен, атқа ашамай салып, үстіне мінгізіп үйрете бастайды. Ашамай – атқа баланы үйрету үшін арнайы істелген ...Жылқыға байланысты әдет-ғұрыптар
Жал-құйрығы Жылқының құйрық-жалы жын-шайтаннан, қауіп-қатерден сақтайды деген сенім болған. Бесіктің арқалығына жылқының жал-құйрығынан алып байлайды. Баланың мойнына аттың жалынан, кекілінен қыл жұлып ...Жылқыға байланысты әдет-ғұрыптар
Періштенің ізі «Періштенің ізі» деп жылқы тұяғының ізі түскен топырақты бесіктегі баланың жастығының астына жастап қояды. Кейде ізінің орта шетінен бір шөкім ...